آخرین مطالب
پربازدیدترین مطالب

۹ فروردین ۱۳۹۷

مجله تابلو

بدون دسته بندی


دانلود مجله‌ی تابلو | شماره‌ی ۳۴ | حجاب اجباری


دانلود مجله تابلو | کیفیت بالا | ۲۷ مگابایت

دانلود مجله تابلو | کیفیت متوسط | ۱۷ مگابایت

دانلود مجله تابلو | کیفیت پایین | ۶ مگابایت

 

 

 

 

سرمقاله

حسین قاضیان

طبیعت‭ ‬همواره‭ ‬در‭ ‬حال‭ ‬دگرگونی‭ ‬است،‭ ‬بی‌آن‌‌که‭ ‬ما‭ ‬به‭ ‬تمامی‭ ‬حسش‭ ‬کنیم‭ ‬اما‭ ‬آن‭ ‬هنگام‭ ‬که‭ ‬گام‌های‭ ‬آمدن‭ ‬بهار‭ ‬به‭ ‬گوش‭ ‬می‌رسد،‭ ‬جان‭ ‬آدمی‭ ‬هم‭ ‬انگار‭ ‬در‭ ‬اندرون‭ ‬حس‭ ‬می‌کند‭ ‬که‭ ‬حال‭ ‬و‭ ‬هوای‭ ‬طبیعت‭ ‬دارد‭ ‬دگرگون‭ ‬می‌شود‭. ‬حال‭ ‬برون‭ ‬دگر‭ ‬می‌شود‭ ‬و‭ ‬حال‭ ‬درون‭ ‬را‭ ‬دگر‭ ‬می‌کند‭. ‬مردمان‭ ‬هم‭ ‬با‭ ‬‮«‬حَوّل‭ ‬حالنا‮»‬‭ ‬گفتن‭ ‬به‭ ‬دنبال‭ ‬همین‌گونه‭ ‬دگرگونی‌ها‭ ‬هستند؛‭ ‬آن‌ها‭ ‬می‌خواهند‭ ‬حال‌شان‭ ‬دگر‭ ‬شود‭. ‬با‭ ‬این‭ ‬همه،‭ ‬تمنای‭ ‬چنین‭ ‬دگرگونی،‭ ‬بیشتر‭ ‬طلب‭ ‬و‭ ‬تمنای‭ ‬دگرگونی‭ ‬فردی‭ ‬است‭. ‬اما‭ ‬زمانی‭ ‬که‭ ‬حالِ‭ ‬بیشترین‭ ‬مردم‭ ‬یک‭ ‬جامعه‭ ‬دگرگون‭ ‬می‌شود،‭ ‬و‭ ‬این‭ ‬دگرگونی‭ ‬رنگ‭ ‬و‭ ‬بویی‭ ‬کمابیش‭ ‬یکسان‭ ‬و‭ ‬آوایی‭ ‬هم‌آهنگ‭ ‬پیدا‭ ‬می‌کند،‭ ‬بهار‭ ‬دگرگونی‌های‭ ‬اجتماعی‭ ‬و‭ ‬همگانی‭ ‬هم‭ ‬فرا‭ ‬می‌رسد،‭ ‬هر‭ ‬چند‭ ‬بعدها‭ ‬بر‭ ‬بسیاری‭ ‬از‭ ‬آن‭ ‬همگان‭ ‬معلوم‭ ‬شود‭ ‬این‭ ‬بهار،‭ ‬زمستانی‭ ‬پیش‌رو‭ ‬داشته‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬دیر‭ ‬یا‭ ‬زود‭ ‬هیمنه‌اش‭ ‬را‭ ‬بر‭ ‬زندگی‌شان‭ ‬می‌گستراند‭ ‬تا‭ ‬حدی‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬آروزی‭ ‬بازگشت‭ ‬زمستان‭ ‬پیشین‭ ‬باشند‭.‬

این‭ ‬حکایت‭ ‬دگرگونی‭ ‬جامعه‌ی‭ ‬ماست‭ ‬در‭ ‬دوره‌ی‭ ‬دگرگونی‭ ‬طبیعت‭. ‬حالا‭ ‬نزدیک‭ ‬به‭ ‬چهل‭ ‬سالی‭ ‬از‭ ‬دگرگون‭ ‬شدن‭ ‬جامعه‌ی‭ ‬ایران‭ ‬در‭ ‬آستانه‌ی‭ ‬رسیدن‭ ‬بهار‭ ‬۱۳۵۸‭ ‬می‌گذرد‭. ‬بی‌تردید‭ ‬انقلاب‭ ‬۵۷‭ ‬برای‭ ‬بسیاری‭ ‬همان‭ ‬بهار‭ ‬دگرگون‌کننده‭ ‬بود،‭ ‬بی‌آن‌که‭ ‬از‭ ‬زمستان‭ ‬بعدش‭ ‬با‭ ‬خبر‭ ‬یا‭ ‬حتی‭ ‬نگران‭ ‬باشند‭. ‬با‭ ‬آمدن‭ ‬بهار‭ ‬۵۸،‭ ‬نوروز‭ ‬رنگ‭ ‬و‭ ‬بویی‭ ‬دیگر‭ ‬گرفته‭ ‬بود‭. ‬نوروز‭ ‬سراسر‭ ‬سیاسی‭ ‬شده‭ ‬بود‭. ‬شده‭ ‬بود‭ ‬روز‭ ‬نوی‭ ‬آزادی‭. ‬گویی‭ ‬پرنده‌ی‭ ‬آزادی‭ ‬هم‭ ‬به‭ ‬لانه‌ی‭ ‬خود‭ ‬بازگشته‭ ‬باشد،‭ ‬پرنده‌ای‭ ‬که‭ ‬نغمه‌ی‭ ‬آزادیش‭ ‬آن‭ ‬روزها‭ ‬در‭ ‬هر‭ ‬کوی‭ ‬و‭ ‬برزن‭ ‬به‭ ‬گوش‭ ‬می‌رسید‭ ‬و‭ ‬مردم‭ ‬در‭ ‬دل‌هاشان‭ ‬نوای‭ ‬‮«‬در‭ ‬بهار‭ ‬آزادی،‭ ‬جای‭ ‬شهدا‭ ‬خالی‮»‬‭ ‬زمزمه‭ ‬می‌کردند‭.‬

شور‭ ‬و‭ ‬شوق‭ ‬هماوایی‭ ‬دگرگونی‭ ‬طبیعت‭ ‬با‭ ‬زیر‭ ‬و‭ ‬زبر‭ ‬شدن‭ ‬سیاست‭ ‬و‭ ‬اجتماع‭ ‬در‭ ‬مشام‭ ‬هوا‭ ‬پیچیده‭ ‬بود‭. ‬اولین‭ ‬نوروز‭ ‬پس‭ ‬از‭ ‬انقلاب‭ ‬به‭ ‬پایان‭ ‬نرسیده‭ ‬بود،‭ ‬و‭ ‬‮«‬سیزده‭ ‬بدر‮»‬ی‭ ‬که‭ ‬بر‭ ‬سر‭ ‬بود‭ ‬و‭ ‬نبودش‭ ‬مناقشه‌ها‭ ‬آغاز‭ ‬شده‭ ‬بود‭ ‬هنوز‭ ‬به‭ ‬در‭ ‬نشده‭ ‬بود،‭ ‬که‭ ‬‮«‬رژیم‭ ‬پیشین‮»‬‭ ‬با‭ ‬یک‭ ‬رفراندوم‭ ‬از‭ ‬صفحه‌ی‭ ‬تاریخ‭ ‬به‭ ‬در‭ ‬شد‭. ‬رفراندومی‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬۱۲‭ ‬فروردین‭ ‬نتیجه‌‌اش‭ ‬آری‭ ‬گفتن‭ ‬به‭ ‬‮«‬جمهوری‭ ‬اسلامی‮»‬‭ ‬بود؛‭ ‬رفراندومی‭ ‬که‭ ‬نه‭ ‬به‭ ‬کار‭ ‬به‭ ‬در‭ ‬کردن‭ ‬رژیم‭ ‬گذشته‭ ‬می‌آمد‭ (‬که‭ ‬با‭ ‬انقلاب‭ ‬عملا‭ ‬به‭ ‬در‭ ‬شده‭ ‬بود‭) ‬نه‭ ‬به‭ ‬کار‭ ‬تایید‭ ‬جمهوری‭ ‬اسلامی،‭ ‬که‭ ‬معلوم‭ ‬نبود‭ ‬چیست‭ ‬و‭ ‬چه‭ ‬خواهد‭ ‬بود‭ ‬به‭ ‬جز‭ ‬همان‭ ‬نامی‭ ‬که‭ ‬روی‭ ‬برگه‌های‭ ‬رفراندوم‭ ‬نوشته‭ ‬شده‭ ‬بود‭. ‬حتی‭ ‬میان‭ ‬رهبران‭ ‬انقلاب‭ ‬هم‭ ‬‮«‬جمهوری‭ ‬اسلامی‮»‬‭ ‬یا‭ ‬نامعلوم‭ ‬بود‭ ‬یا‭ ‬تصویری‭ ‬مشابه‭ ‬نداشت‭. ‬برای‭ ‬همین،‭ ‬بسیاری‭ ‬از‭ ‬مردم‭ ‬نمی‌توانستند‭ ‬باور‭ ‬کنند‭ ‬که‭ ‬آن‭ ‬‮«‬جمهوری‭ ‬اسلامی‮»‬‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬۱۲‭ ‬فروردین‭ ‬به‭ ‬آن‭ ‬آری‭ ‬گفته‌اند‭ ‬به‭ ‬دنبال‭ ‬آن‭ ‬خواهد‭ ‬بود‭ ‬که‭ ‬روز‭ ‬بعدش‭ ‬را،‭ ‬یعنی‭ ‬۱۳‭ ‬فروردین‭ ‬را‭ ‬که‭ ‬مردم‭ ‬عادت‭ ‬به‭ ‬بدر‭ ‬کردنش‭ ‬داشتند،‭ ‬از‭ ‬صفحه‌ی‭ ‬مراسم‭ ‬اجتماعی‭ ‬به‭ ‬در‭ ‬کند‭.‬

حالا‭ ‬پس‭ ‬از‭ ‬۴۰‭ ‬سال‭ ‬پس‭ ‬از‭ ‬آن‭ ‬‮«‬بهار‭ ‬آزادی‮»‬،‭ ‬۴۰‭ ‬سالی‭ ‬پس‭ ‬آن‭ ‬رفراندوم‭ ‬کذایی،‭ ‬۴۰‭ ‬سالی‭ ‬پس‭ ‬از‭ ‬آری‭ ‬گفتن‭ ‬به‭ ‬چیزی‭ ‬مبهم،‭ ‬باز‭ ‬هم‭ ‬در‭ ‬آستانه‌ی‭ ‬بهاری‭ ‬دیگر،‭ ‬سخن‭ ‬از‭ ‬رفراندوم‌هایی‭ ‬دیگر‭ ‬بلند‭ ‬است‭: ‬از‭ ‬رفراندوم‭ ‬برای‭ ‬آری‭ ‬و‭ ‬نه‭ ‬گفتن‭ ‬به‭ ‬افزایش‭ ‬قیمت‭ ‬بنزین‭ ‬تا‭ ‬آری‭ ‬و‭ ‬نه‭ ‬گفن‭ ‬به‭ ‬یک‭ ‬رژیم‭ ‬سکولار‭ ‬دموکراتیک‭ ‬به‭ ‬جای‭ ‬جمهوری‭ ‬اسلامی‭. ‬بازار‭ ‬رفراندوم‭ ‬باز‭ ‬هم‭ ‬گرم‭ ‬است،‭ ‬طیف‭ ‬خواسته‌ها‭ ‬برای‭ ‬رفراندوم‭ ‬نیز‭ ‬بسی‭ ‬گسترده‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬خواهندگان‭ ‬هم‭ ‬طیفی‭ ‬گسترده‌ترند،‭ ‬از‭ ‬مقامات‭ ‬نظام‭ ‬سیاسی‭ ‬گرفته‭ ‬تا‭ ‬مخالفان‭ ‬آن‭. ‬

اتکا‭ ‬مخالفان‭ ‬نظام‭ ‬سیاسی‭ ‬موجود‭ ‬به‭ ‬‮«‬اصلاح‌ناپذیری‭ ‬نظام‭ ‬جمهوری‭ ‬اسلامی‮»‬‭ ‬و‭ ‬لزوم‭ ‬‮«‬گذار‭ ‬مسالمت‌آمیز‭ ‬از‭ ‬نظام‭ ‬جمهورى‭ ‬اسلامى‭ ‬به‭ ‬یک‭ ‬دموکراسى‭ ‬سکولار‭ ‬پارلمانى‭ ‬مبتنى‭ ‬بر‭ ‬آرا‭ ‬آزاد‭ ‬مردم،‭ ‬رعایت‭ ‬کامل‭ ‬حقوق‭ ‬بشر‭ ‬و‭ ‬رفع‭ ‬همه‌ی‭ ‬تبعیض‌هاى‭ ‬نهادینه‮»‬‭ ‬است‭. ‬در‭ ‬مقابل،‭ ‬رییس‭ ‬جمهور‭ ‬همین‭ ‬جمهوری‭ ‬اسلامی،‭ ‬اتکایش‭ ‬به‭ ‬اصل‭ ‬۵۹‭ ‬قانون‭ ‬اساسی‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬می‌گوید‭ ‬‮«‬در‭ ‬مسایل‭ ‬بسیار‭ ‬مهم‭ ‬اقتصادی،‭ ‬سیاسی،‭ ‬اجتماعی‭ ‬و‭ ‬فرهنگی‭ ‬ممکن‭ ‬است‭ ‬اعمال‭ ‬قوه‭ ‬مقننه‭ ‬از‭ ‬راه‭ ‬همه‭ ‬پرسی‭ ‬و‭ ‬مراجعه‭ ‬مستقیم‭ ‬به‭ ‬آرای‭ ‬مردم‭ ‬صورت‭ ‬گیرد‭.‬‮»‬‭ ‬

وقتی‭ ‬پای‭ ‬رفراندوم‭ ‬از‭ ‬هر‭ ‬نوعش‭ ‬در‭ ‬میان‭ ‬باشد،‭ ‬این‭ ‬پرسش‭ ‬پیش‭ ‬می‌آید‭ ‬که‭ ‬چرا‭ ‬در‭ ‬مورد‭ ‬سایر‭ ‬موضوعاتی‭ ‬که‭ ‬این‭ ‬روزها‭ ‬در‭ ‬سطح‭ ‬جامعه‭ ‬مطرح‭ ‬است‭ ‬رفراندوم‭ ‬نشود‭. ‬اگر‭ ‬افزایش‭ ‬قیمت‭ ‬حامل‌های‭ ‬انرژی‭ ‬آن‭ ‬قدر‭ ‬اهمیت‭ ‬دارد‭ ‬که‭ ‬بشود‭ ‬برایش‭ ‬رفراندوم‭ ‬گذاشت،‭ ‬چرا‭ ‬مثلا‭ ‬موضوعی‭ ‬مثل‭ ‬اختیاری‭ ‬بودن‭ ‬یا‭ ‬اجباری‭ ‬بودن‭ ‬حجاب‭ ‬موضوع‭ ‬رفراندوم‭ ‬نباشد؟‭ ‬حالا‭ ‬که‭ ‬مخالفت‌های‭ ‬زنان‭ ‬و‭ ‬مردان‭ ‬جامعه‭ ‬با‭ ‬اجباری‭ ‬بودن‭ ‬حجاب‭ ‬رنگ‭ ‬و‭ ‬بویی‭ ‬غلیظ‌تر‭ ‬از‭ ‬همیشه‭ ‬گرفته،‭ ‬حالا‭ ‬که‭ ‬نظرسنجی‌ها‭ ‬نشان‭ ‬می‌دهد‭ ‬که‭ ‬بیشتر‭ ‬مردم‭ ‬با‭ ‬حجاب‭ ‬اجباری‭ ‬موافق‭ ‬نیستند،‭ ‬حالا‭ ‬که‭ ‬زنان‭ ‬در‭ ‬عمل‭ ‬حجاب‭ ‬اجباری‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬سخره‭ ‬گرفته‌اند،‭ ‬حالا‭ ‬که‭ ‬زنانی‭ ‬پیدا‭ ‬می‌شوند‭ ‬که‭ ‬همین‭ ‬به‭ ‬سخره‭ ‬گرفتن‭ ‬را‭ ‬بر‭ ‬بالای‭ ‬بلندی‭ ‬فریاد‭ ‬می‌کنند،‭ ‬حالا‭ ‬که‭ ‬حتی‭ ‬پای‭ ‬مقامات‭ ‬هم‭ ‬در‭ ‬دفاع‭ ‬از‭ ‬حجاب‭ ‬اجباری‭ ‬بیش‭ ‬از‭ ‬گذشته‭ ‬سست‭ ‬شده،‭ ‬چرا‭ ‬همین‭ ‬موضوع‭ ‬نتواند‭ ‬به‭ ‬رای‭ ‬عمومی‭ ‬گذاشته‭ ‬شود؟‭ ‬درست‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬حق‭ ‬آزادی‭ ‬پوشش،‭ ‬حقی‭ ‬طبیعی‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬حقوق‭ ‬طبیعی‭ ‬رای‭ ‬بردار‭ ‬نیست،‭ ‬اما‭ ‬در‭ ‬نظامی‭ ‬که‭ ‬به‭ ‬حقوق‭ ‬بشر‭ ‬باور‭ ‬ندارد‭ ‬نباید‭ ‬استدلال‭ ‬کسانی‭ ‬را‭ ‬پذیرفت‭ ‬که‭ ‬می‌گویند‭ ‬گاهی‭ ‬برای‭ ‬حقوق‭ ‬طبیعی‭ ‬هم‭ ‬به‭ ‬ناچار‭ ‬باید‭ ‬متوسل‭ ‬به‭ ‬مردمی‭ ‬شد‭ ‬که‭ ‬خود‭ ‬این‭ ‬حقوق‭ ‬را‭ ‬درمی‌یابند‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬عمل‭ ‬بر‭ ‬آن‭ ‬صحه‭ ‬می‌گذارند؟

‭***‬

در‭ ‬این‭ ‬شماره‌ی‭ ‬تابلو،‭ ‬ما‭ ‬به‭ ‬فراخور‭ ‬به‭ ‬هر‭ ‬یک‭ ‬از‭ ‬این‭ ‬موضوعات‭ ‬پرداخته‌ایم،‭ ‬اما‭ ‬تا‭ ‬جایی‭ ‬که‭ ‬مجال‭ ‬این‭ ‬صفحات‭ ‬مختصر‭ ‬یاری‭ ‬می‌کرده‭ ‬است‭. ‬پیداست‭ ‬که‭ ‬بحث‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬موارد‭ ‬را‭ ‬پایانی‭ ‬نیست‭. ‬این‌ها‭ ‬اندکی‭ ‬از‭ ‬سهمی‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬ما‭ ‬در‭ ‬آغازین‭ ‬روزهای‭ ‬سال‭ ‬۱۳۹۷‭ ‬برگ‭ ‬سبزی‭ ‬کرده‌ایم،‭ ‬تحفه‌ی‭ ‬درویش،‭ ‬به‭ ‬درگاه‭ ‬همراهان‭ ‬تابلو‭.‬