آخرین مطالب
پربازدیدترین مطالب

۹ فروردین ۱۳۹۷

پژمان تهوری

اجتماع


بودجه حجاب و عفاف واقعا چقدر است؟


عکس از حسن سربخشیان

«‬امروز‭ ‬زن‭ ‬غربی‭ ‬مظهر‭ ‬مصرف،‭ ‬آرایش،‭ ‬جلوه‌گری‭ ‬مقابل‭ ‬مردان‭ ‬و‭ ‬وسیله‌ی‭ ‬هیجان‭ ‬جنسی‭ ‬است‭. ‬زن‭ ‬اسلامی‭ ‬موجودی‭ ‬است‭ ‬دارای‭ ‬ایمان،‭ ‬عفاف،‭ ‬رشد‭ ‬علمی‭ ‬و‭ ‬معنوی،‭ ‬اثرگذار‭ ‬در‭ ‬اجتماع،‭ ‬مدیر‭ ‬خانواده‭ ‬و‭ ‬مایه‌ی‭ ‬آرامش‭ ‬مرد‭ ‬و‮ ‬در‭ ‬کنار‭ ‬آن‭ ‬برخوردار‭ ‬از‭ ‬خصوصیات‭ ‬زنانگی‭ ‬مثل‭ ‬لطافت‭ ‬و‭ ‬آمادگی‭ ‬برای‭ ‬دریافت‭ ‬انوار‭ ‬الهی‭.‬‮»‬‭ ‬رهبر‭ ‬ایران‭ ‬با‭ ‬چنین‭ ‬توصیفی‭ ‬از‭ ‬زن‭ ‬و‭ ‬مقایسه‌ی‭ ‬زن‭ ‬غربی‭ ‬و‭ ‬اسلامی،‭ ‬به‭ ‬مخالفت‭ ‬آشکار‭ ‬با‭ ‬حجاب‭ ‬اختیاری‭ ‬پرداخت‭ ‬و‭ ‬گفت‭: ‬‮«‬آن‌‭ ‬همه‭ ‬هزینه،‭ ‬فکر‭ ‬و‭ ‬تبلیغات‭ ‬کردند‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬نتیجه‭ ‬آن‭ ‬چند‭ ‬دختر‭ ‬فریب‭ ‬بخورند‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬گوشه‌‭ ‬و‭ ‬کنار‭ ‬روسری‭ ‬از‭ ‬سر‭ ‬بردارند‭ ‬و‭ ‬همه‌ی‭ ‬تلاش‌های‌شان‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬نتیجه‭ ‬کوچک‭ ‬و‭ ‬حقیر‭ ‬خلاصه‭ ‬شد‭ ‬که‭ ‬این،‭ ‬مساله‌ی‭ ‬نیست‭. ‬اما‭ ‬آن‌چه‭ ‬بنده‭ ‬را‭ ‬حساس‭ ‬می‌کند،‭ ‬طرح‭ ‬مساله‌ی‭ ‬‮«‬حجاب‭ ‬اجباری‮»‬‭ ‬از‭ ‬دهان‭ ‬برخی‭ ‬خواص‭ ‬است‭.‬‮»‬‭ ‬آیت‌الله‭ ‬خامنه‌ای‭ ‬با‭ ‬بیان‭ ‬این‌که‭ ‬امام‭ ‬خمینی‭ ‬مثل‭ ‬کوه‭ ‬محکم‭ ‬ایستاد‭ ‬و‭ ‬گفت‭ ‬حجاب‭ ‬باید‭ ‬باشد،‭ ‬خواستار‭ ‬تقویت‭ ‬مفاهیم‭ ‬اسلامی‭ ‬و‭ ‬چارچوب‌های‭ ‬قرآنی‭ ‬درباره‌ی‭ ‬زن‭ ‬شده‭ ‬و‭ ‬گفت‭: ‬‮«‬باید‭ ‬مانع‭ ‬الگو‭ ‬گرفتن‭ ‬از‭ ‬زن‭ ‬منحرف‭ ‬غربی‭ ‬شویم‭.‬‮»‬

سخنانی‭ ‬که‭ ‬آیت‌الله‭ ‬خامنه‌ای‭ ‬روز‭ ‬پنج‭ ‬شنبه‭ ‬۱۷‭ ‬اسفند‭ ‬ماه‭ ‬در‭ ‬جمع‭ ‬شاعران‭ ‬و‭ ‬ستایش‌گران‭ ‬اهل‭ ‬بیت‭ ‬گفت،‭ ‬اگرچه‭ ‬می‌تواند‭ ‬واکنش‭ ‬رسمی‭ ‬جمهوری‭ ‬اسلامی‭ ‬به‭ ‬مطالبه‌ی‭ ‬‮«‬آزادی‭ ‬پوشش‮»‬‭ ‬باشد،‭ ‬اما‭ ‬این‭ ‬اظهارنظر،‭ ‬بیان‭ ‬ایدئولوژی‭ ‬جدیدی‭ ‬در‭ ‬نظام‭ ‬جمهوری‭ ‬اسلامی‭ ‬نیست‭ ‬بلکه‭ ‬تکرار‭ ‬رویه‌ای‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬چهل‭ ‬سال‭ ‬است‭ ‬در‭ ‬ایران‭ ‬در‭ ‬حال‭ ‬اجراست‭ ‬اما‭ ‬پرسش‭ ‬این‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬برای‭ ‬ترویج‭ ‬این‭ ‬ایدئولوژی‭ ‬که‭ ‬رهبر‭ ‬ایران‭ ‬آن‭ ‬را‭ ‬ضروری‭ ‬می‌خواند،‭ ‬سالیانه‭ ‬چقدر‭ ‬هزینه‭ ‬می‌شود؟

رقم‭ ‬دقیق‭ ‬بودجه‭ ‬حجاب‭ ‬و‭ ‬عفاف‭ ‬را‭ ‬کسی‭ ‬نمی‌داند‭!‬

صادق‭ ‬زیباکلام،‭ ‬استاد‭ ‬علوم‭ ‬سیاسی‭ ‬در‭ ‬مناظره‌ای‭ ‬با‭ ‬حسین‌الله‭ ‬کرم‭ ‬از‭ ‬رهبران‭ ‬حزب‌الله‭ ‬در‭ ‬ایران،‭ ‬بودجه‌ی‭ ‬تبلیغات‭ ‬حجاب‭ ‬را‭ ‬۶۰۰۰‭ ‬میلیارد‭ ‬تومان‭ ‬برآورد‭ ‬کرد‭. ‬این‭ ‬ادعا‭ ‬بلافاصله‭ ‬با‭ ‬واکنش‭ ‬رییس‭ ‬کمیسیون‭ ‬فرهنگی‭ ‬مجلس‭ ‬روبه‌رو‭ ‬شد‭. ‬جمشید‭ ‬جعفرپور‭ ‬با‭ ‬رد‭ ‬بودجه‌ی‭ ‬۶۰۰۰‭ ‬میلیارد‭ ‬تومانی‭ ‬حجاب‭ ‬و‭ ‬عفاف‭ ‬گفت‭: ‬‮«‬در‭ ‬مجلس‭ ‬شورای‭ ‬اسلامی‭ ‬در‭ ‬مورد‭ ‬عفاف‭ ‬و‭ ‬حجاب‭ ‬بودجه‭ ‬خاصی‭ ‬در‭ ‬نظر‭ ‬گرفته‭ ‬نشده،‭ ‬بلکه‭ ‬مراکزی‭ ‬هستند‭ ‬که‭ ‬بودجه‭ ‬دریافت‭ ‬می‌کنند‭ ‬و‭ ‬فعالیت‭ ‬فرهنگی‭ ‬دارند‭ ‬و‭ ‬طبیعتا‭ ‬بخشی‭ ‬از‭ ‬این‭ ‬فعالیت‌ها‭ ‬به‭ ‬عفاف‭ ‬و‭ ‬حجاب‭ ‬اختصاص‭ ‬دارد‭ ‬و‭ ‬به‭ ‬طور‭ ‬غیرمستقیم‭ ‬بودجه‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬بخش‭ ‬هزینه‭ ‬می‌شود‭.‬‮»‬‭ ‬جعفرپور‭ ‬مبلغ‭ ‬هزینه‌کرد‭ ‬نهادهای‭ ‬مسوول‭ ‬در‭ ‬حوزه‌ی‭ ‬حجاب‭ ‬و‭ ‬عفاف‭ ‬را‭ ‬بیان‭ ‬نکرد‭ ‬اما‭ ‬با‭ ‬نگاهی‭ ‬به‭ ‬بودجه‌ی‭ ‬سال‭ ‬۱۳۹۷‭ ‬نهادهای‭ ‬مسوول‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬حوزه،‭ ‬می‭ ‬توان‭ ‬به‭ ‬رقم‭ ‬تخمینی‭ ‬بودجه‌ی‭ ‬حجاب‭ ‬و‭ ‬عفاف‭ ‬دست‭ ‬یافت‭.‬

شورای‭ ‬عالی‭ ‬انقلاب‭ ‬فرهنگی‭ ‬به‌عنوان‭ ‬نهاد‭ ‬بالادستی‭ ‬حوزه‌ی‭ ‬فرهنگی،‭ ‬طی‭ ‬مصوبه‌ای‭ ‬۲۱‭ ‬سازمان‭ ‬و‭ ‬نهاد‭ ‬دولتی،‭ ‬قضایی،‭ ‬پارلمانی‭ ‬و‭ ‬عمومی‭ ‬را‭ ‬مسوول‭ ‬ارتقای‭ ‬حجاب‭ ‬دانسته‭ ‬است‭. ‬شورای‭ ‬عالی‭ ‬انقلاب‭ ‬فرهنگی‭ ‬اما‭ ‬مشخص‭ ‬نکرده‭ ‬که‭ ‬این‭ ‬نهادها‭ ‬هرکدام‭ ‬چند‭ ‬درصد‭ ‬از‭ ‬بودجه‌ی‭ ‬سالیانه‭ ‬خود‭ ‬را‭ ‬باید‭ ‬به‭ ‬مساله‌ی‭ ‬حجاب‭ ‬و‭ ‬عفاف‭ ‬اختصاص‭ ‬دهند‭ ‬بنابراین‭ ‬برای‭ ‬تخمین‭ ‬سهم‭ ‬حجاب‭ ‬از‭ ‬بودجه‌ی‭ ‬سالیانه‭ ‬دستگاه‌های‭ ‬متولی،‭ ‬ناگزیر‭ ‬به‭ ‬تعیین‭ ‬سهم‭ ‬فرضی‭ (‬۱‭ ‬درصد‭) ‬حجاب‭ ‬از‭ ‬بودجه‌ی‭ ‬این‭ ‬دستگاه‌ها‭ ‬هستیم‭. ‬

جدول‭ ‬یک‭ ‬نام‭ ‬دستگاه‌های‭ ‬مسوول،‭ ‬بودجه‌ی‭ ‬سالیانه،‭ ‬درصد‭ ‬و‭ ‬عدد‭ ‬تخمینی‭ ‬بودجه‌ی‭ ‬تخصیص‌یافته‭ ‬را‭ ‬نشان‭ ‬می‌دهد‭: (‬مبالغ‭ ‬طبق‭ ‬لایحه‌ی‭ ‬بودجه‭ ‬به‭ ‬میلیون‭ ‬ریال‭ ‬است‭.)‬

جمع‭ ‬کل‭ (‬یک‭ ‬درصد‭ ‬بودجه‌ی‭ ‬۲۰‭ ‬نهاد‭ ‬مسوول‭ ‬در‭ ‬حوزه‌ی‭ ‬حجاب‭ ‬و‭ ‬عفاف‭)= ‬۵,۸۴۰,۷۲۹‭ ‬میلیون‭ ‬ریال

کمیسیون‭ ‬فرهنگی‭ ‬مجلس‭ ‬شورای‭ ‬اسلامی،‭ ‬بیست‭ ‬و‭ ‬یکمین‭ ‬نهاد‭ ‬مسوول‭ ‬در‭ ‬حوزه‌ی‭ ‬حجاب‭ ‬و‭ ‬عفاف،‭ ‬طبق‭ ‬مصوبه‌ی‭ ‬شورای‌‭ ‬عالی‭ ‬انقلاب‭ ‬فرهنگی‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬به‭ ‬دلیل‭ ‬نداشتن‭ ‬ردیف‭ ‬بودجه‭ ‬در‭ ‬جدول‭ ‬فوق‭ ‬نیامده‭ ‬است‭.‬

اگر‭ ‬فرض‭ ‬بر‭ ‬این‭ ‬باشد‭ ‬که‭ ‬تمام‭ ‬دستگاه‌های‭ ‬مسوول‭ ‬یک‭ ‬درصد‭ ‬بودجه‭ ‬خود‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬ترویج‭ ‬حجاب‭ ‬اختصاص‭ ‬دهند‭ ‬در‭ ‬سال‭ ‬۱۳۹۷‭ ‬بودجه‌ی‭ ‬کل‭ ‬حوزه‌ی‭ ‬حجاب‭ ‬و‭ ‬عفاف‭ ‬۵۸۴,۰۷۲,۹۰۰,۰۰۰‭ ‬تومان‭ ‬خواهد‭ ‬بود‭. ‬این‭ ‬عدد‭ ‬را‭ ‬می‌شود‭ ‬به‭ ‬دو‭ ‬تقسیم‭ ‬کرد‭ ‬و‭ ‬بودجه‌ی‭ ‬حجاب‭ ‬و‭ ‬عفاف‭ ‬را‭ ‬معادل‭ ‬نیم‭ ‬درصد‭ ‬کل‭ ‬بودجه‌ی‭ ‬این‭ ‬دستگاه‌ها‭ ‬در‭ ‬نظر‭ ‬گرفت‭ ‬یعنی‭ ‬مبلغی‭ ‬حدود‭ ‬۲۹۲,۰۳۶,۴۵۰,۰۰۰

شاید‭ ‬واقع‭ ‬بینانه‌تر‭ ‬این‭ ‬باشد‭ ‬که‭ ‬برخی‭ ‬وزارتخانه‌های‭ ‬مسوول‭ ‬در‭ ‬حوزه‌ی‭ ‬حجاب‭ ‬و‭ ‬عفاف،‭ ‬مثل‭ ‬وزارت‭ ‬اقتصاد‭ ‬و‭ ‬دارایی،‭ ‬وزارت‭ ‬راه‭ ‬و‭ ‬شهرسازی،‭ ‬حتی‭ ‬نیم‭ ‬درصد‭ ‬کل‭ ‬بودجه‌ی‭ ‬سالانه‌ی‭ ‬خود‭ ‬را‭ ‬نیز‭ ‬به‭ ‬حجاب‭ ‬و‭ ‬عفاف‭ ‬اختصاص‭ ‬ندهند‭ ‬ولی‭ ‬بدون‌شک‭ ‬حجاب‭ ‬یکی‭ ‬از‭ ‬مهم‌ترین‭ ‬حوزه‌‌های‭ ‬فعالیت‌‭ ‬بسیاری‭ ‬از‭ ‬دستگاه‌های‭ ‬مسوول‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬حجم‭ ‬عظیمی‭ ‬از‭ ‬بودجه‌ی‭ ‬آن‌ها‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬خود‭ ‬اختصاص‭ ‬می‌دهد‭. ‬در‭ ‬سازمان‌هایی‭ ‬مثل‭ ‬شورای‭ ‬فرهنگی‐اجتماعی‭ ‬زنان،‭ ‬معاونت‭ ‬امور‭ ‬زنان‭ ‬نهاد‭ ‬ریاست‭ ‬جمهوری،‭ ‬ستاد‭ ‬امر‭ ‬به‭ ‬معروف‭ ‬و‭ ‬نیروی‭ ‬انتظامی‭ ‬معدل‭ ‬بودجه‌ی‭ ‬تخصیص‭ ‬‌یافته‭ ‬به‭ ‬حوزه‌ی‭ ‬حجاب‭ ‬و‭ ‬عفاف‭ ‬توسط‭ ‬دستگاه‌های‭ ‬مسوول‭ ‬نمی‌تواند‭ ‬کمتر‭ ‬از‭ ‬نیم‭ ‬درصد‭ ‬باشد‭.‬

جدول یک

بودجه‌ی‭ ‬نهادهای‭ ‬موازی‭ ‬در‭ ‬حوزه‌ی‭ ‬حجاب‭ ‬و‭ ‬عفاف

شورای‭ ‬عالی‭ ‬انقلاب‭ ‬فرهنگی‭ ‬۲۱‭ ‬نهاد‭ ‬را‭ ‬مسوول‭ ‬حوزه‌ی‭ ‬حجاب‭ ‬و‭ ‬عفاف‭ ‬معرفی‭ ‬کرده‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬جدول‭ ‬فوق‭ ‬اسامی‭ ‬آن‌ها‭ ‬ذکر‭ ‬شد،‭ ‬اما‭ ‬هستند‭ ‬نهادهایی‭ ‬خارج‭ ‬از‭ ‬این‭ ‬لیست‭ ‬که‭ ‬به‭ ‬صورت‭ ‬موازی‭ ‬در‭ ‬حوزه‌ی‭ ‬حجاب‭ ‬وعفاف‭ ‬فعال‭ ‬هستند‭. ‬نعمت‭ ‬احمدی‭ ‬حقوقدان،‭ ‬تعداد‭ ‬نهادهای‭ ‬مسوول‭ ‬در‭ ‬حوزه‌ی‭ ‬حجاب‭ ‬و‭ ‬عفاف‭ ‬را‭ ‬۳۵‭ ‬نهاد‭ ‬می‌داند‭ ‬و‭ ‬معتقد‭ ‬است‭ ‬علاوه‭ ‬بر‭ ‬۲۱‭ ‬نهاد‭ ‬ذکر‭ ‬شده‭ ‬در‭ ‬مصوبه‌ی‭ ‬شورای‭ ‬عالی‭ ‬انقلاب‭ ‬فرهنگی،‭ ‬۱۴‭ ‬نهاد‭ ‬دیگر‭ ‬نیز‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬حوزه‭ ‬فعال‭ ‬هستند‭. ‬نعمت‭ ‬احمدی‭ ‬می‌گوید‭: ‬‮«‬در‭ ‬بودجه‌ی‭ ‬سالانه‌ی‭ ‬کشور‭ ‬حدود‭ ‬۳۵‭ ‬نهاد‭ ‬رسمی‭ ‬وجود‭ ‬دارد‭ ‬که‭ ‬از‭ ‬جمله‭ ‬مسوولیت‌های‭ ‬فرهنگی‭ ‬آن‌ها‭ ‬تبلیغات‭ ‬پیرامون‭ ‬مسایل‭ ‬حجاب‭ ‬و‭ ‬عفاف‭ ‬و‭ ‬غیره‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬از‭ ‬طریق‭ ‬دولت‭ ‬تامین‭ ‬می‌شود‭.‬‮»‬‭ ‬

جدول دو

جدول‭ ‬دو‭ ‬نام‭ ‬تعدادی‭ ‬از‭ ‬دستگاه‌های‭ ‬فعال‭ ‬در‭ ‬حوزه‌ی‭ ‬حجاب‭ ‬و‭ ‬عفاف‭ ‬و‭ ‬بودجه‭ ‬سال‭ ‬۹۷‭ ‬آن‌ها‭ ‬را‭ ‬نشان‭ ‬می‌دهد‭: (‬مستند‭ ‬به‭ ‬لایحه‌ی‭ ‬بودجه‌ی‭ ‬سال‭ ‬۹۷‭ ‬مبالغ‭ ‬ذکر‭ ‬شده‭ ‬به‭ ‬میلیون‭ ‬ریال‭ ‬است‭.)‬

همان‌طور‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬بالا‭ ‬آمد‭ ‬اگر‭ ‬فرض‭ ‬را‭ ‬بر‭ ‬هزینه‌کرد‭ ‬یک‭ ‬درصد‭ ‬از‭ ‬کل‭ ‬بودجه‭ ‬در‭ ‬حوزه‌ی‭ ‬حجاب‭ ‬و‭ ‬عفاف‭ ‬بگذاریم‭ ‬این‭ ‬شش‭ ‬نهاد‭ ‬سال‭ ‬۹۷‭ ‬در‭ ‬مجموع‭ ‬۲۸۶,۲۸۳,۳۰۰,۰۰۰‭ ‬تومان‭ ‬هزینه‭ ‬خواهد‭ ‬کرد‭. ‬ضمن‭ ‬این‌که‭ ‬به‭ ‬لیست‭ ‬سازمان‌ها‭ ‬و‭ ‬موسسات‭ ‬فعال‭ ‬در‭ ‬حوزه‌ی‭ ‬حجاب‭ ‬و‭ ‬عفاف‭ ‬می‌توان‭ ‬مبلغ‭ ‬هزینه‌کرد‭ ‬توسط‭ ‬معاونت‌های‭ ‬فرهنگی‭ ‬دانشگاه‌های‭ ‬سراسر‭ ‬کشور،‭ ‬ستاد‭ ‬اقامه‌ی‭ ‬نماز‭ ‬جمعه،‭ ‬معاونت‭ ‬امور‭ ‬زنان‭ ‬استانداری‌ها‭ ‬و‭ ‬غیره‭ ‬را‭ ‬نیز‭ ‬اضافه‭ ‬کرد‭.‬

حوزه‌ی‭ ‬حجاب‭ ‬و‭ ‬عفاف‭ ‬تا‭ ‬سال‭ ‬۱۳۹۳‭ ‬در‭ ‬لایحه‌ی‭ ‬بودجه،‭ ‬ردیفی‭ ‬مشخص‭ ‬بالغ‭ ‬بر‭ ‬۱۵‭ ‬میلیارد‭ ‬تومان‭ ‬داشت‭ ‬ولی‭ ‬پس‭ ‬از‭ ‬آن‭ ‬مقرر‭ ‬شد‭ ‬با‭ ‬حذف‭ ‬این‭ ‬ردیف،‭ ‬بودجه‌ی‭ ‬مورد‭ ‬نیاز‭ ‬برای‭ ‬تبلیغ‭ ‬حجاب‭ ‬و‭ ‬عفاف‭ ‬از‭ ‬محل‭ ‬بودجه‌ی‭ ‬فرهنگی‭ ‬دستگاه‌های‭ ‬مسوول‭ ‬پرداخت‭ ‬شود‭. ‬این‭ ‬تغییر‭ ‬رویکرد‭ ‬سبب‭ ‬رشد‭ ‬چشم‌گیر‭ ‬بودجه‌ی‭ ‬حجاب‭ ‬و‭ ‬عفاف‭ ‬شده‭ ‬است‭ ‬به‭ ‬طوری‭ ‬که‭ ‬تخمین‭ ‬زده‭ ‬می‌شود‭ ‬بالای‭ ‬۵۰۰‭ ‬میلیارد‭ ‬تومان‭ ‬از‭ ‬بودجه‌ی‭ ‬عمومی‭ ‬کشور‭ ‬سالانه‭ ‬برای‭ ‬ترویح‭ ‬ایدئولوژی‭ ‬رهبران‭ ‬ایران‭ ‬در‭ ‬حوزه‌ی‭ ‬حجاب‭ ‬هزینه‭ ‬شود‭.‬