آخرین مطالب
پربازدیدترین مطالب

۱۸ مهر ۱۳۹۶

سارا مدنی

اجتماع


رقصیدن زیر سایه‌ی محدودیت‌ها


گزارشی از کلاس‌های رقص در ایران

 

 

لابه‌لای ساختمان‌های سیاه و سفید و دیوارهای عبوس تهران، ساختمان‌هایی مسکونی وجود دارند که بدون هیچ تابلو و نشانی، رقص و موسیقی‌ای که قانون از مردم شهر گرفته است را به آن‌ها بازگردانده‌اند. کلاس‌هایی که چند سالی است نه فقط در کلان‌شهرهایی همچون تهران که در بسیاری از شهرهای بزرگ و کوچک ایران به صورتی چشم‌گیر به آموزش رقص به دختران و پسران می‌پردازند.

 

در کنار کودکان و به‌خصوص نوجوانانی که حالا بیش‌ترین طرفداران یادگیری رقص در کلاس‌های آموزشی هستند، نسل‌های از دهه‌ی پنجاهی‌ها گرفته تا دهه‌ی شصتی‌هایی که دوران کودکی و نوجوانی‌شان در فضای بسته‌ی آن سال‌ها سپری شده هم بخش قابل توجهی از متقاضیان کلاس‌های رقص در ایران را تشکیل می‌دهند.
بیش از یک دهه است که کلاس‌های آموزش رقص در میان مردم ایران جا باز کرده است، تا جایی‌ که چند سالی است در کنار کلاس‌هایی که اصولا به صورت غیررسمی در خانه‌های مسکونی برگزار می‌شود، برخی باشگاه‌های ورزشی هم آموزش رقص را در لیست برنامه‌های خود گنجانده‌اند.
شاید زمانی رفتن به کلاس رقص در شهرهایی همچون تهران به طبقه‌ی خاصی از جامعه محدود می‌شد اما حالا برگزاری این کلاس‌ها و آموزش رقص، دیگر شمال و جنوب شهر ندارد و دختران و پسران از طبقات مختلف جامعه در این کلاس‌ها شرکت می‌کنند. در کنار این‌ها، عروس و دامادها هم از جمله متقاضیان کلاس‌های رقص در سال‌های اخیر بوده‌اند و به واسطه‌ی این امر بازار آموزش رقص دو نفره برای مراسم‌ ازدواج داغ شده است.
در حال حاضر کلاس‌های آموزش رقص‌هایی مانند؛ ایرانی، ترکی، لزگی، عربی، باله، تانگو، اسپانیایی، سالسا، هیپ‌هاپ، رقص‌های تلفیقی، هندی، زومبا، شافل در قالب کلاس‌های خصوصی و گروهی برگزار می‌شود. در این میان رقص‌های دو نفره عمدتا در سالن‌های خصوصی و زومبا در باشگاه‌های ورزشی آموزش داده می‌شوند.

 

محدودیت از محبوبیت زومبا کم نکرد
اغلب ساختمان‌های مسکونی‌ای که در آن‌ها کلاس‌های رقص برپا می‌شود، به دلیل نداشتن مجوز و فعالیت غیررسمی مجبورند همواره جانب احتیاط را رعایت کنند. دختران و پسران شرکت‌کننده در این کلاس‌ها برای ورود به ساختمان حتما ابتدا باید خود را معرفی کنند که برای چه کلاسی مراجعه می‌کنند. در عین حال برگزارکنندگان این کلاس‌ها اصولا مراقبند که در جریان کلاس، صدای موزیک چندان به خارج از ساختمان نرود تا باعث جلب توجه همسایگان یا عابران نشود.
اما شرایط برای باشگاه‌های ورزشی کمی بهتر است و برگزاری این کلاس‌ها در آن‌جا کمتر مشمول این محدودیت‌ها می‌شود.
با این حال چه در کلاس‌هایی که در ساختمان‌های مسکونی و چه در باشگاه‌های ورزشی برگزار می‌شود، از شرکت‌کنندگان خواسته می‌شود نسبت به عکاسی و فیلم‌برداری از افراد هنگام آموزش و رقص خودداری کنند مگر با هماهنگی مربی و اجازه‌ی خود فرد.
زومبا یکی از سبک‌های رقص است که چند سالی‌ است طرفداران زیادی به‌ویژه در بین دختران نوجوان ایرانی پیدا کرده است. این رقص برگرفته از حرکات موزون کشورهای آفریقایی و ورزش ریتمیک است.
مهسا که در یکی از باشگاه‌های غرب تهران رقص زومبا آموزش می‌دهد، مخاطبان این نوع رقص را گسترده و در گروه سنی ۴۰ تا ۱۵ سال عنوان کرده و می‌گوید: «اغلب افرادی که برای آموزش زومبا مراجعه می‌کنند، علاوه بر چربی‌سوزی، به دنبال تغییر روحیه و ایجاد نشاط بیشتر هم هستند که این رقص تمام این ویژگی‌ها را برای‌شان به همراه دارد.» او به محدودیت‌های اعمال شده در خصوص برگزاری کلاس‌های زومبا در باشگاه‌های ورزشی نیز اشاره می‌کند و می‌گوید: «این محدودیت قانونی عملا باعث کاهش مراجعه افراد برای آموزش زومبا در باشگاه‌ها نشد و فقط برخی باشگاه‌ها نام کلاس‌‌های زومبا را به ایروبیک پیشرفته تغییر دادند.»
خرداد ماه امسال بود که فدراسیون ورزش‌های همگانی در ابلاغیه‌ای، ممنوعیت برخی از فعالیت‌ها از جمله ورزش زومبا در باشگاه‌های ورزشی را اعلام کرد. علی مجدآرا، رییس فدراسیون ورزش‌های همگانی با بیان این‌که زومبا غیرقانونی و مغایر با شئونات اسلامی است، تمام فعالیت‌ها در این زمینه را غیرقانونی خوانده و از برخورد قانونی با باشگاه‌هایی که اقدام به برگزاری کلاس زومبا کنند خبر داده بود.

 

 

هزینه‌ی آموزش رقص در ایران
آ‌‌ن‌طور که برخی از مربیان رقص می‌گویند٬ در میان کلاس‌های مختلف، رقص‌های تلفیقی، هیپ ‌پاپ، زومبا در میان گروه سنی ۲۵ تا ۱۵ سال بیش‌ترین طرفداران را دارد. متقاضیان یادگیری رقص‌های ایرانی، عربی، ترکی هم معمولا در میان گروه سنی ۳۵ تا ۲۰ ساله هستند.
در برخی سالن‌هایی که به صورت خصوصی اقدام به برگزاری کلاس رقص می‌کنند٬ دختران و پسران به صورت گروهی امکان شرکت در کلاس را دارند. بیش‌ترین طرفداران کلاس‌های مختلط در ایران مربوط به رقص سالسا، اسپانیایی و تانگو است.
هزینه شرکت در کلاس‌های رقص بسته به محل برگزاری و منطقه‌ی شهری، کمی تفاوت دارد که البته این تفاوت‌ها چندان چشم‌گیر نیست. ساناز در مناطق شمالی تهران، حوالی خیابان‌های فرمانیه و الهیه کلاس رقص برگزار می‌کند. به گفته‌ی او؛ هزینه‌ی کلاس‌های رقص گروهی ۱۶۰ هزار تومان در ماه است که طی چهار جلسه برگزار می‌شود و هزینه‌ی کلاس‌های خصوصی‌اش ساعتی ۷۵ هزار تومان است. آن‌طور که او می‌گوید حدود سه ماه (۱۲ جلسه) طول می‌کشد تا فرد بتواند حرکات اولیه‌ی یک رقص را یاد بگیرد.
الی، یکی دیگر از مربیان رقص نیز در مرکز شهر تهران کلاس رقص برگزار می‌کند که هزینه‌ی کلاس‌های خصوصی او ساعتی ۱۵۰ هزار تومان است و هزینه‌ی آموزش رقصش به عروس و دامادها از ۴۰۰ هزار تومان شروع می‌شود.
کلاس‌های رقصی که در باشگاه‌های ورزشی برگزار می‌شوند هزینه‌های نسبتا کم‌تری از متقاضیان دریافت می‌کنند که البته این هم بستگی به نوع باشگاه و منطقه‌ی شهری دارد. به گفته‌ی مهسا که در یک باشگاه ورزشی در غرب تهران کلاس‎های رقص مختلفی برگزار می‌کند، هزینه‌ی هشت جلسه زومبا در این باشگاه بین ۱۰۰ تا ۸۵ هزار تومان است. هزینه‌ی سایر کلاس‌های رقص‌مانند هیپ ‌هاپ و ایرانی هم در این باشگاه بین ۹۵ تا ۸۰ هزار تومان برای چهار جلسه در ماه است.
در حال حاضر با وجود محدودیت‌های موجود در ایران، کلاس‌های آموزش رقص در شهرهای مختلف از جمله پایتخت رو به گسترش است. در کنار این کلاس‌ها، تورهای رقص، برگزاری کنسرت‌هایی تحت عنوان حرکات موزون و صفحاتی که در فضای مجازی به صورت آنلاین به مخاطبان آموزش رقص‌ می‌دهند نیز افزایش یافته و توانسته مخاطبان زیادی را به خود جلب کند. در لابه‌لای این شبکه‌های مجازی نیز تبلیغات گسترده‌ای به برگزاری دوره‌های مربی‌گری رقص با ارائه مدرک به چشم می‌خورد.
این روند روبه گسترش آموزش رقص در ایران که عمدتا به صورت زیرزمینی و غیررسمی صورت می‌گیرد عملا در تغییر سبک زندگی به‌ویژه برای نسل جدید ایران اثرگذار بوده است، سبکی که با وجود تعارض با ساختار حاکمیت جمهوری اسلامی ایران، از سوی نسل جدید بیش‌تر قابل پذیرش و رو به گسترش است.•