آخرین مطالب
پربازدیدترین مطالب

۱۸ مهر ۱۳۹۶

حسن سربخشیان

فرهنگ


برو وسط، حالا بزن به سیم آخر | گفت‌وگو با اردلان پایور


اردلان پایور و شادی یوسفیان زوج هنرمندی که بیش از دو دهه قبل ایران را ترک کرده و اکنون مقیم آمریکا هستند، طی سال‌های اخیر آهنگ‌های را با ریتم تند و شاد در گروه‌شان با نام «ایندو» منتشر کرده‌اند که با استقبال فراوانی مواجه شده است. ویدیو آهنگ معروف «برو وسط» که شش سال پیش در آلبوم اول ایندو منتشر شد، اکنون نزدیک به یک و نیم میلیون بار در شبکه‌ی یوتیوپ دیده شده است. این آهنگ برخلاف خیلی از آهنگ‌های شاد دیگر فقط جوان پسند نیست بلکه مسن‌ترها هم با شنیدنش دل‌شان می‌خواهد بروند وسط و یک قری بدهند به‌خصوص در جاهایی که می‌گوید «سن فقط یک نمره است»
با اردلان پایور آهنگ‌ساز و ترانه‌سرا درباره‌ی روند تولید آهنگ «برو وسط» از طریق اسکایپ به گفت‌وگو نشستم.

 

 

ایده‌ی اولیه‌ی سرودن ترانه «برو وسط» از کجا آمد؟
در واقع ایده‌ی شادی بود، ما روی آلبوم که کار می‌کردیم من یک سری تم موزیک نوشته بودم که بیش‌تر با آکاردئون بودند. هر دو دوست داشتیم در آلبوم یک آهنگ رقص باشد. شادی یک بار گفت شعری بنویس روی تم‌هایی که حالت رقص دارد و یک سری ایده داد و گفت که مثلا خجالت نکش برقص، برو وسط. اتفاقا این کلمه را هم گفت. رفتم در تم‌های اینسترومنتالی که داشتم، یکی از تم‌هایی که تم کلزمر هم هست و حالت رقص دارد را پیدا کردم و گفتم شاید جور بشه با اون شعر. بعضی ترانه‌ها خیلی سریع به ذهنم می‌آید و یکهو نصف شعر تموم می‌شه و کم‌کم بهش اضافه می‌کنم، اما بعضی‌ ترانه‌ها برعکس باید روی هر جمله‌اش کار کنم. این یکی از ترانه‌های بود که رویش کار کردم، یک رانندگی طولانی داشتم و در ماشین همین‌جوری شروع کردم درباره‌اش فکر کردن و تقریبا کامل‌اش کردم.

 

کمی در‌باره‌ی این‌که در ترانه می‌گوید «بده از دست عقلت رو تا که بشی مست» یا «برو بزن به سیم آخر» توضیح بدهید.
در فرهنگ ما متاسفانه رقص بد جلو داده می‌شود، یک حالت ممنوع دارد نه تنها ممنوعیت مذهبی یا از طرف حکومت بلکه متاسفانه جامعه هم خیلی رقص را نمی‌پذیرد. شاید با وجود اینترنت الان کمی وضعیت بهتر شده، بالاخره مردم فرهنگ‌های دیگر را می‌بینند. در فرهنگ‌های دیگر مثل آفریقا، هند، آرژانتین و اسپانیا رقص یک قسمت مهمی از فرهنگ‌شان است و خیلی هم به رقص‌های‌شان افتخار می‌کنند و رقصیدن را بد نمی‌دانند. در صورتی‌ که در ایران رقص ایرانی هست و خیلی هم زیباست ولی به صورت هنر خیلی جا‌نیفتاده. موسیقی هم این حالت را داشت و مطربی حساب می‌شد و رقص هم چیز بدی بود. به‌خصوص قشر روشن‌فکر که فکر می‌کردند اگر یکی می‌رقصه یعنی الکی خوشه. به‌نظر من خوب است که در میان مردم جا بیفتد که رقصیدن چیز خوبی است و می‌تواند آدم رو شاد کند و حالت عرفانی هم داشته باشد. بر می‌گردم به همین جمله‌ای که «بده از دست عقلت رو تا که بشی مست»، این جمله حالت عرفانی هم می‌تواند داشته باشد که یعنی از خود بی‌خود شو و بزن به سیم آخر.

 

آیا این آهنگ برای پاسخ به این سوال است که اصولا چرا رقصیدن برای یک عده سخت‌تر است؟
همین‌طور که داشتم شعر را می‌نوشتم به این نقطه رسیدم که راستی یک عده خیلی رقصیدن برای‌شان سخته، من خودم خیلی وقت‌ها در مهمانی‌ها رقصم نمی‌آید. همین یک ایده‌ بود، ممکن شخصیت آدم جوری باشد که نتواند راحت برقصد یا تو حس و حالش نباشد. برای همین گفتم «سخت نگیر برو وسط». کلا این شعر راجع به آدم‌های نیست که رقصیدن برا‌ی‌شان سخته، راجع به این‌که کلا همه را به رقصیدن تشویق کند. رقصیدن هم مثل ورزش هست. تکان خوردن با موسیقیه برای هرکسی لذت بخشه و لازم نیست که حتما حرفه‌ای برقصیم.

یوتیوب در ایران فیلتر هست اما نزدیک به یک و نیم میلیون نفر این آهنگ را در یوتیوب دیده‌اند، به نظرتان بازتاب‌های بعد از پخش آهنگ چطور بود؟
جالبه خیلی از جوان‌ترها این ویدیو رو دوست دارند. البته شادی در این ویدیو خیلی قشنگ می‌رقصد و خود موزیک هم شاد هست و ریتم تند دارد بنابراین جوان‌ها خیلی دوستش دارند، حتی آدم‌های در سن بالاتر هم این آهنگ را دوست دارند به‌خصوص به‌خاطر اون جمله که می‌گه سن یک نمره است.

 

 

کمی درباره‌ی نقش ساز آکاردئون و انتخاب بقیه‌ی سازها در این آهنگ برای‌مان بگویید، چند ساز در ساخت این آهنگ استفاده شده است؟
از آن‌جایی که نمی‌خواستم این آهنگ بیت دیجیتال یا کامپیوتری داشته باشد از سازهای درام و بیس واقعی، سازهای بادی، آکاردئون و پیانو استفاده کردم و دوست داشتم تنظیمش نزدیک به آهنگ‌های کلزمر باشد که از اروپای شرقی می‌آید. درامز، بیس، پیانو، آکاردئون، ترامپت، ترامبونز، ساکسیفون، کلارینت و شاید یک سری پرکاشنز هم در این آهنگ باشد. به هر حال حداقل از هشت، نه ساز در این آهنگ استفاده شده.

 

آیا امکان ساخت این آهنگ و یا آهنگ‌های مشابه دیگر با سازهای سنتی ایرانی وجود دارد؟
از نظر ملودیک و ریتمیک سازهای ایرانی این قابلیت را دارند ولی از نظر هارمونی و بیت رقصی که اون پشت باید باشه فکر می‌کنم کمی مشکل باشه. مثلا دف به درام از نظر بم بودن نزدیک است اما در سازهای ملودیک ایرانی کم‌تر می‌توان حالت بم بودن را شنید. مثلا بیس، من هیچ‌ ساز ایرانی را نمی‌شناسم که این صدا را در بیاورد و بیس خیلی نقش مهمی در رقص ایفا می‌کند. اتفاقا در این آهنگ از دف هم استفاده شده ولی خوب کم شنیده می‌شود چون درامز هست.

 

درباره‌ی موسیقی سنتی و موسیقی تلفیقی که با اقبال جوان‌ترها هم روبه‌رو است چه نظری دارید؟
وقتی من در ایران بودم هیچ‌وقت موسیقی سنتی گوش نمی‌دادم و قدرش را نمی‌دانستم. اما وقتی به این‌جا آمدم تازه شروع کردم موسیقی سنتی را کشف کردن و برای سال‌ها هرروز به شجریان گوش می‌دادم و خیلی لذت می‌بردم. تلفیق موسیقی سنتی با مدرن ایرانی که انجام می‌گیرد، اتفاق خوبی است. باعث می‌شود که جوان‌ترها به موسیقی اصیل و سنتی خودمان علاقه‌مند شوند.

 

تجربه‌ی شخصی شما در محدودیت در رقص و موسیقی در ایران، در ساخت این آهنگ چقدر تاثیر داشت؟
من و شادی بیست و اندی سال پیش در ایران زندگی می‌کردیم یعنی خیلی وقت است که مهاجرت کرده‌ایم. آن موقع محدودیت‌ها بیش‌تر بود، الان به‌نظر می‌رسد فضا کمی بازتر شده لااقل به ظاهر. آن موقع‌ها با وجود محدودیت در خانه‌ها بچه‌ها یواشکی پارتی می‌کردند و می‌رقصیدیم. ولی این ترانه به خاطر این هم نیست، بیش‌تر حالت فرهنگی دارد و خطاب به جامعه‌ای هست که رقص را بد می‌داند. اما وقتی در خیابان و کافه‌ها این موزیک‌ها رایج شود مسلما روی قانون تاثیر می‌گذارد و باعث می‌شود که فضا بازتر شود. به نظر می‌رسد که این اتفاق از طرف مردم در حال افتاد است، به‌خصوص از طرف جوان‌ترها.

 

 

متن ترانه‌ی «برو وسط»

بده از دست عقلت رو تا که بشی مست
برو وسط ، برقص‌برقص، از هیچی نترس

دست دست دست
برو وسط، پا به زمین بکوب بزن دست
برو وسط، منتظر چی هستی پس

برقص‌برقص تا بشی مست
برو وسط در جمع مستان بکن رقص
برو وسط این فرصت را نده از دست

سن یه نمره است، یه بهانه است
سن یه نمره است، فراموش کن نمره رو از این پس
برو وسط ، برو نترس
برو وسط ، سن فقط یه نمره است
واسه چی پس هی جر و بحث
برو وسط این‌قده نکن با من بحث
برو وسط ، برو وسط
برقص‌برقص این‌قده به خودت نگیر سخت

مگه آدم چقد زنده است،
لحظه رو دریاب زندگی رو بچسب سخت
بی‌جا می‌گن اونایی که می‌گن این نیست موقعش

به پر این‌ور، به پر اون‌ور
حالا بالا پایین بپر مثل فنر
تکون بده، به اون کمر
تکون بده به اون ‌شونه و گردن و سر
برو بزن به سیم آخر
برو وسط حالا بزن به سیم آخر
عقلو بیرون کن، بیرون از سر
برو وسط عقل‌ات رو بیرون کن از سر