آخرین مطالب
پربازدیدترین مطالب

۱۱ مرداد ۱۳۹۶

مهسا محمدی

سیاست


داعش شتری که بر در ایران هم خوابید!


 

 

فیلمی از چهار کودک با ملیت‌های مختلف در سایت داعش منتشر شده‌ است. در فیلم چاقویی به دست این کودکان داده شده و اسیرانی را برای شکنجه کردن به آنان واگذار کرده‌اند. یکی از این کودکان ایرانی است.
ایران که در طی سال‌های پس از ظهور داعش همیشه با ادعای مقابله با این گروه تروریستی در سوریه و عراق جنگیده است، اکنون در حال کشف و انهدام هسته‌ی نیروهای این گروه در داخل مرزهای کشور و در میان شهروندان خود است، گاه در مشهد و گاهی خوزستان و زمانی هم در پاوه.

پس از عملیات تروریستی داعش در روز چهارشنبه ۱۸ خرداد ماه سال جاری در آرامگاه آیت‌الله خمینی و مجلس، مقابله‌ی ایران با این گروه وارد فاز جدیدی شد. در این عملیات ۱۷ نفر کشته و نزدیک به ۵۰ نفر زخمی شدند. سپاه ایران ده روز بعد در تاریخ ۲۸ خرداد در حمله‌ی موشکی به دیرالزور بنا بر اعلامیه‌ی خود به «مقر فرماندهی و مراکز تجمع و پشتیبانی تروریست‌های تکفیری» در سوریه حمله و «عاملان جنایت تروریستی اخیر تهران را مجازات» کرد.
اما عملیات تروریستی ۱۸ خرداد داعش در ایران علاوه بر آن‌که میدان نبرد سپاه با داعش را از اعماق استراتژیک‌اش تا به سطح مجلس گستراند، تغییرات دیگری را هم در پی داشت.
چه کسانی به داعش پیوستند؟
برای شهروندان ایران خبر «ایرانی بودن» حمله‌‌کنندگان به مجلس و مقبره‌ی آیت‌الله خمینی به اندازه‌ی اصل خبر حمله شوک‌آور بود. بالاخص برای مرکزنشینان. تا روز قبل از حمله به تهران، داعش گروهی خونریز و البته بسیار دور بود که ویدیوهایی در فضای مجازی از قساوت‌ها و سربریدن‌ها و آتش‌زدن‌ها به اشتراک می‌گذاشت و به شیوه‌های عجیب از اروپا و آمریکا و سایر کشورها عضو می‌گرفت، اما از ایران نه.
اما بعد از این عملیات، داعش در ایران نیز تجسد یافت و تبدیل به یکی از شهروندان همین سرزمین شد. عکس فیسبوک سریاس صادقی، حمله‌‌کننده‌ی انتحاری به مقبره‌ی آیت‌الله خمینی که در پروفایل فیسبوک خود رو به دوربین می‌خندد آشناتر از آن بود که بتوان دیدن اتفاقی‌اش را در کوچه و خیابان هر کدام از شهرهای ایران انکار کرد.
در همان روز ۱۸ خرداد، رضا سیف‌اللهی، معاون دبیر شورای عالی امنیت ملی درباره‌ی هویت عاملان حوادث تروریستی تهران گفت که این افراد کسانی هستند که از برخی مناطق ایران به داعشی‌ها پیوسته‌اند و در آن مناطقی که داعشی‌ها اعلام خلافت کرده بودند، با آن‌ها همکاری می‌کردند.
سید محمود علوی، وزیر اطلاعات ایران سال گذشته از جلوگیری پیوستن «بیش از ۱۵۰۰ جوان» به داعش خبر داده و گفته بود که «با این جوانان تماس گرفته شده و گاهی در قالب بازداشت آن‌ها را فراخواندیم.»
با این وجود در همان زمان هم خبر موثقی از تعداد افرادی که از ایران جذب این گروه شدند، داده نشد و اخبار منابع رسمی در رابطه با فعالیت‌های داعش در ایران همواره با نوعی انکار همراه بود. خبرهای پراکنده از منابع محلی، مثلا از دستگیری ۴۱ عضو گروه تروریستی داعش در استان‌های غرب کشور در روز ۱۹ خرداد ماه یا ۲۱ نفر از آنان در تاریخ ششم تیرماه در مشهد خبر می‌داد و از پیوستن امام جمعه‌ی تالشی به داعش گزارشی مخابره ‌شد یا ویدیوهایی از مصاحبه با نوجوانان و جوانان خوزستانی که جذب داعش شده‌ بودند در فضای مجازی پخش ‌می‌شد.
با این وجود هیچ‌وقت عدد مشخص و یا حتی تخمینی قابل اعتنا از کل نیروهای جذب شده به این گروه تروریستی، اعم از کسانی که دستگیر شدند و یا کسانی که در حال حاضر با این گروه همکاری می‌کنند منتشر نشده است.
در توضیح دلایل این عدم شفافیت می‌توان عوامل مختلفی را برشمرد٬ از جمله این‌که ممکن است ارائه‌ی آمار دقیق و واقعی به نوعی موجب ایجاد هراس در میان شهروندان شود و دیگر این‌که اثبات ارتباط افراد با داعش، با توجه به وجود گروه‌های کوچک مختلفی که در مرزها مقابل جمهوری اسلامی ایران می‌جنگند، چندان کار ساده‌ای نخواهد بود.
درباره‌ی تحرکات این گروه در ایران هم تنها بعد از عملیات خرداد داعش در تهران اعلام شد که این اقدام اولین طرح تروریست‌ها نبوده و در یکی دو سال گذشته بیش از ۱۰۰ طرح تروریستی داشتند که خنثی شده بود.
پیش از این و در اردیبهشت سال ۹۴ هم امیر پوردستان، فرمانده‌ی نزاجا از نزدیک شدن داعش به مرزهای ایلام و کرمانشاه خبر داده بود که بعد از آن، اخبار زیادی از انهدام گروه‎های تروریستی در اطراف مرزهای کشور توسط منابع رسمی و غیررسمی به گوش رسید.
بعد از عملیات تروریستی خرداد تهران، در خبرهای غیررسمی آمده بود که تعدادی از تروریست‌های شرکت کننده در این عملیات از مناطق سنی‌نشین و کردنشین روستاهای غرب کشور هستند.
نماینده‌ی مردم کرمانشاه در مجلس با تاکید بر این‌که صحت این اخبار در هیچ‌کدام از منابع رسمی استان تایید نشده، گفته بود که به هر حال این امکان وجود دارد که «در برخی از مناطق، وهابیت با نفوذ و صرف هزینه‌‌ی هنگفت، برخی از افراد را به سمت خود جذب کند.»
پیش از این در سال ۹۴ وب‌سایت مرکزی حزب دمکرات کردستان گزارشی از تلاش‌های داعش برای عضوگیری در این منطقه خبر داده و نوشته بود که در ماه‌های اخیر در مساجد پاوه‌ و روستاهای اطراف افرادی «دور از چشم مردم به‌ تبلیغ داعش می‌پردازند». مقر اصلی تبلیغ آن‌ها روستاهای چورژی، دوریسان، بندره‌، شمشیر، بانه‌وره‌ و جوانرود است و شهر جوانرود به عنوان مرکز تبلیغ داعش شناخته‌ می‌شود. همچنین تاکید شده بود که در شهر پاوه‌ افرادی اقدام به‌ اعزام و تشویق جوانان برای پیوستن به‌ گروه‌ داعش کرده‌اند. در بین اسامی‌ای که در این وب‌سایت منتشر شده بود نام سریاس صادقی، بمب‌گذار انتحاری مقبره‌ی ایت‌الله خمینی نیز آمده بود.

 

 

 

رومیه، مجله‌ای برای آموزش ترور
حال به نظر می‌رسد بعد از آن‌که مردم و حاکمیت در جمهوری اسلامی نزدیک بودن خطر داعش را بیش از پیش احساس کردند و این مساله به یکی از موضوع‌های حساس امنیتی کشور بدل شد، داعش نیز به فعالیت‌های آشکارتر و مستقیم‌تری در رابطه با عضوگیری و تاثیرگذاری در ایران دست می‌زند.
داعش بعد از شکست در شهر مهم و نمادین دابق در سوریه، که همنام مجله‌ی تبلیغاتی قبلی‌اش نیز بود، به سرعت مجله‌ی دیگری را با نام «رومیه» منتشر کرد که به توصیف این گروه تروریستی می‌پردازد. این مجله برای برقراری ارتباط بین «گرگ‌های تنها» آسیب‌پذیر در سراسر جهان منتشر می‌شود.
در ابتدا قرار بر این بود که این مجله «نمادی جدید برای عناصر اروپایی داعش» باشد و به چند زبان از جمله انگلیسی، عربی، فرانسه، ترکی، آلمانی، پشتو، ترکستانی و اندونزیایی منتشر شود، اما حالا نسخه‌های فارسی چهار شماره منتشر شده از این نشریه هم در دسترس است و در آن به راهکارها و آموزش‌های متعددی برای اجرای عملیات‌های تروریستی به وسیله‌ی چاقو و زیر گرفتن عابرین پیاده توسط کامیون و همچنین آموزه‌های مذهبی پرداخته شده است.
پیش از این نیز در اوایل فروردین‌ماه ۹۶؛ داعش با انتشار ویدئویی ۳۶ دقیقه‌ای با عنوان «سرزمین فارس: از دیروز تا امروز» برای اولین بار به صورت مستقیم ایران را تهدید کرده و گفته ‎بود: «ما ایران را اشغال و حاکمیت اسلام سنی را مثل سابق به آن برمی‌گردانیم.»
این شواهد در کنار انتشار فیلم‌هایی از آموزش ترور به کودکان ایرانی نشان از رویکرد جدید این گروه تروریستی برای عضوگیری از درون مرزهای ایران دارد.
در میان تحلیل‌هایی که برای توضیح پدیده‌ی تروریسم به طور کلی و داعش به طور خاص ارائه می‌شود و سعی در فهم چرایی خوابیدن این شتر بر در خانه‌ی ایران دارد، گروهی بر جهانی بودن این پدیده اصرار دارند. بدین معنی که جذب شدن به این گروه را مربوط به «زیست شخصی» افراد دانسته و از این رو عضوگیری آنان را از پنج قاره و کشورهای مختلف از جمله ایران قابل توجیه می‌دانند. در مقابل وجود زمینه‌های تبعیض‌آمیز در یک منطقه، امکان اقبال ساکنان آن را به این گروه تروریستی افزایش داده و از این رو است که خاورمیانه به محل تولد و مهد این گروه‌های تندرو بدل شده است. در ایران نیز عوامل مختلفی مانند دسترسی آسان به مرزهای کشور توسط داعش و زمینه‌های مذهبی مساعد در این کشور مسلمان، در کنار محرک‌هایی مانند فشار دولت مرکزی به بعضی مناطق مرزی و محرومیت و فقر این مناطق به داعش کمک کرده که فعالیت‌هایش را در جهت عضوگیری و تربیت نیرو افزایش دهد.