آخرین مطالب
پربازدیدترین مطالب

۲۳ مهر ۱۳۹۳

آرش کمانگیر

پادکست


امنیت سایبری با آرش کمانگیر | سیزدهم | لامپ، حلقه، و دینامیتی که در جیب نگه می‌داریم



 

 

در روزهای گذشته، انتشار ویدیویی از یک عمل پزشکی، روی تختی در یک بیمارستان، موجی از واکنش را در شبکه‌های اجتماعی ایجاد کرد. در بین همه‌ی مطالبی که درباره‌ی این اتفاق نوشته شد و پست‌های فیس‌بوکی و توییت‌ها، حجم ِ بزرگ‌تر، اختصاص به برداشتی هزل‌آمیز از اتفاق داشت که گاهی از عناصر جنسی برای ساختن روایتی تفریح‌جویانه از حادثه استفاده می‌کرد. بخشی دیگر از واکنش‌ها به پخش این فیلم، آن را در چهارچوب جای خالی همدلی در فضای مجازی، مساله‌ی حریم شخصی و بازتولید خشونت بررسی می‌کردند. اما زاویه‌ی کم‌تر گفته‌شده‌ای از این اتفاق، اهمیت آن در قالب مساله‌ی امنیت در فضای دیجیتال است.
تلفن همراه، ملازم همیشگی بسیاری از جوانان و نوجوانان است و این ابزار، این گروه سنی را در شادمانی‌ها، سرخوشی‌ها و ناخوشی‌ها، و موقعیت‌های ویژه دنبال می‌کند. نکته‌ی اساسی این است که تلفن‌های هوشمند، ابزارهای مناسبی برای ضبط تصویر، صوت و ویدیو در اختیار کاربر می‌گذارند و برای فعال کردن این ابزارها کافی است تلفن از وضعیت قفل‌شده بیرون آورده شود، اپلیکیشنی باز شود و روی دکمه‌ای فشار داده شود. تمام این فرایند می‌تواند در کمتر از چند ثانیه عملی شود، اما حاصل،نوعی از محتوا است که می‌تواند برای فرد و اطرافیانش آزاری طولانی و عمیق ایجاد کند.
سوال مهم درباره‌ی سناریوی ویدیوی بیمارستانی این است که چرا این ویدیو روی این تلفن همراه گرفته شد. حتی اگر فرض کنیم که هدف اولیه از این کار تهیه‌ی مواد ِ آموزشی برای دیگران بوده است، استفاده از تلفن همراهی که از آن در محیط‌های دیگری نیز استفاده می‌شود، خطای بسیار مهمی است. اگر حتما باید از موقعیتی شخصی و خصوصی عکس یا ویدیو تهیه کنید، حتما دقت کنید که این اطلاعات روی سخت‌افزاری قرار گیرد که در موقعیت‌های دیگری مورد استفاده نیست. تهیه‌ی ویدیویی که می‌تواند حریم شخصی خود یا دیگری را نقض کند، توسط همان ابزاری که در مهمانی تولد دوستی مورد استفاده خواهد بود، صرفا استقبال از خطر است. در چنین مواردی، حتما به فاصله‌ی هوایی دقت کنید. در دنیای جدید، برای جلوگیری از عفونت، صرفا جدا کردن چاقوی جراحی و چاقوی آشپزخانه کافی نیست و باید دوربینی که در اتاق عمل استفاده می‌شود و تلفن همراه خانم و آقای دکتر، دو شی کاملا متفاوت باشند.
خطای دوم نگهداری این اطلاعات روی تلفن همراه و محیط‌های دیجیتال دیگر است. فرض کنیم شما یا دوست‌تان در یک مهمانی خصوصی از سرخوشی دیگران عکس یا ویدیویی گرفته‌اید. فرض می‌کنیم در لحظه‌ی گرفتن عکس یا ویدیو، شما هم در وضعیتی غیرعادی بوده‌اید و لزوما به نتیجه‌ی احتمالی رفتارتان فکر نمی‌کرده‌اید. تا این‌جا، خطای شماره‌ی یک انجام شده است، اما نکته‌ی مهم این است که حتما باید در اولین فرصت، این خطا را جبران کنید. علاوه بر این که می‌توان با دیگران قرار گذاشت که در موقعیت‌های ویژه، کسی تلفن همراه یا دوربینش را بیرون نیاورد، توجه به این نکته مهم است که چنین محتوایی را در اولین فرصت از بین ببرید و از دیگران نیز بخواهید که ابزارهای دیجیتال خود را نظافت کنند. علاوه بر این، بسیاری از محیط‌های دیجیتال، اطلاعات ِ ذخیره شده را روی سرویس‌های ابری نیز بارگذاری می‌کنند. دقت کنید که اگر اقدام ِ مجزایی برای پاک کردن اطلاعات از روی سرویس ابری لازم است، این قدم را نیز انجام دهید. یادآوری این نکته نیز مهم است که بصورت کلی، جز در موارد خاص، اجازه‌ی بارگذاری اطلاعات روی سرویس‌های ابری چندان توجیهی ندارد.
نکته‌ی کلیدی این است که ابزارهای مدرن ارتباطی به‌منزله‌ی پنجره‌ای به اقیانوسی هستند که هیچ کسی بر آن نظارت کامل ندارد و اطلاعی که روی آن شناور می‌شود از کنترل تولیدکننده‌ی اطلاع و حتی انتشار دهنده‌ی اولیه خارج است. این نگاه به تلفن همراه می‌تواند به کاربردی امن‌تر از آن کمک کند. حقیقت این است که به محض این‌که دریچه‌ی دوربین و شکاف میکروفن یک تلفن همراه به روی اتفاقی باز شد، قدم اول در انتشار عمومی آن برداشته شده‌است. یک اشتباه، یا تصمیم لحظه‌ای کافی است که قدم بعدی برداشته شود و حریم شخصی فرد یا افرادی نقض شود و درد و آزاری شدید ایجاد شود.
همین حالا تلفن همراه، لپ‌تاپ، ایمیل و حساب‌های کاربری‌تان در فضاهای ابری مختلف را بررسی کنید و اگر محتوایی در آن‌ها هست که می‌تواند برای شما یا دیگران آزار و اضطراب ایجاد کند، آن‌ها را از بین ببرید. بار بعد که در یک موقعیت خصوصی تلفن همراه‌تان را برای ضبط تصویر یا صدا یا ویدیو بیرون می‌آورید، به این نکته فکر کنید که این عمل شما باز کردن دری به دنیایی است که در آن شما یا دوستان‌تان قربانی آخرین طوفان هزل و تحقیر اینترنتی خواهید بود.