آخرین مطالب
پربازدیدترین مطالب

۲۳ اردیبهشت ۱۳۹۳

جلیل فتوحی نیا

اجتماع


کلیسایی از استخوان آدمیزاد


اینجا کلیسای مرگ است، جایی که از پله‌هایش که پایین می‌روی بوی استخوان آدمیزاد تا مغزت نفوذ می‌کند. بعضی می‌گویند حتی نفس کشیدن در این فضا هم سخت است برای همین گرچه توریست‌های زیادی برای بازدید به این کلیسا می‌آیند اما کمتر کسی می‌تواند بیش از بیست دقیقه ماندن در این فضا را تاب بیاورد. فضایی که به هر سو نگاه می‌کنی انگار شبح مرده‌ها تو را در بر گرفته اند، تزئینات دیوارها، آویخته‌های به لوسترها، درون دهلیزها و پنجره‌ها ده‌ها هزار آدمیزاد به تزئین آویخته شده اند.

کوتنا هورا (Kutna Hora) از شهرهای جمهوری چک، در ۷۰ کیلومتری شرق پراگ پایتخت این کشور واقع شده است.
منطقه کوتنا هورا در قرن دهم میلادی به سبک رومی ساخته شده و کلیسای سدلک توسط فردی بنام “میرسلاو” که از اعضای خاندان اشرافی اسلاونیک بوده در سال ۹۹۵ میلادی بنا شده است. این کلیسا که در کنار گورستان ساخته شده با نام استودان (استخوان خانه) مشهور است.
در سال ۱۲۷۸ میلادی یکی از پیشوایان مذهبی شهر به نام پدر هنری، از طرف “اوتاکار دوم پادشاه بوهمیا”، سفری به فلسطین داشت و در آنجا به زیارت محل مصلوب شدن مسیح (جلجتا Golgotha) شتافت. هنگام بازگشت، جامی پر از خاک آن مکان مقدس را در گورستان کلیسا پخش نمود. این حرکت نمادین، نقطه آغاز رونق شهر و شهرت کلیسای آن شد.
گورستان کلیسا در مدت کوتاهی تبدیل به یکی از پر طرفدارترین گورستان ها در اروپای مرکزی شد و بسیاری از مردم شهرها و حتی کشورهای اطراف، مردگان خود را برای تدفین به آنجا می آوردند. آنان معتقد بودند خاک مقدس این مکان چون سپری در برابر عذاب الهی است و روح مردگان را به سوی بهشت و نعمت های جاودان آن هدایت می‌کند.
محل گورستان بر اثر مرگ و میر ناشی از طاعون در سال ۱۳۱۸ میلادی و همچنین بخاطر جنگ‌های هوسیان در اوائل قرن پانزدهم گسترش یافت و وسعت آن به ۳۵۰۰ متر مربع رسید. بدین ترتیب کلیسا در محاصره مردگان و استخوان‌های آنان قرار گرفت.

در سال ۱۵۱۱ میلادی مسئولین مذهبی کلیسا تصمیم گرفتند گورستان جدیدی در مکان گورستان قبلی بسازند و بدین منظور یک راهب نیمه بینا عهده دار جمع آوری استخوان‌های قدیمی از زیر خاک و انباشتن آن‌ها در کلیسا شد، وظیفه‌ای که کمی وحشتناک و عجیب به نظر می‌رسید.
این استخوان‌ها سالها در انتظار بودند تا در فاصله بین سالهای ۱۷۰۳ تا ۱۷۱۰ توسط یان بلاژی سانتینی Jan Blazej Santini آرشیتکت معروف چکی-ایتالیایی، همزمان با بازسازی کلیسا به سبک باروک با حجم‌هایی مانند شمعدان و تاج‌واره‌هایی بر بالای هرم‌ها، مورد استفاده قرار گرفتند. اما وضعیت تزئینات کنونی به بعد از سال ۱۸۷۰ بر می‌گردد، در این سال یک هنرمند به نام فرانتیسک رینتFrantisec Rindt توسط دوک شوارتزنبرگ استخدام شد تا فضای داخلی کلیسا را با این استخوان‌ها تزیین کند. وی برای استفاده از استخوان‌ها، همه آن‌ها را ضد عفونی کرد و با آهک شست و سفید کرد.

در فضای داخلی کلیسا و در محل ورودی آن حرف HIS به لاتین دیده می‌شود که مخفف
Iesus Hominum Salvator به معنای عیسی نجان بخش انسان است نوشته شده است.

k1
در دو طرف پلکان ورودی، دو جام بزرگ با صلیبی بر بالای آن دیده می‌شود.
k2

همچنین در قسمت پایین‌تر حروف Frantist Rint Z Ceske Skalice- ۱۸۷۰ دیده می‌شود که به نوعی امضای سازنده محسوب می‌شود. (فرانتیست رینت اهل چک اسکالیش در سال ۱۸۷۰)
k3

در چهار گوشه صحن کلیسا، چهار هرم عظیم از استخوان نظر را به خود جلب می‌کند. این استخوان‌ها بدون آنکه بهم چسبانده شوند بر روی هم سوار شده‌اند. استخوان‌های انسانی، نمایانگر جمعیت کثیر مردمانند که رو به سوی خداوند دارند. به عقیده آنان، رستگاری انسان که بر عهده مسیح نجات بخش، قرارگرفته با جسمیت یافتن او رستاخیز به‌وقوع پیوسته و همه به زندگی تازه‌ای فرا خوانده می‌شوند. آنان که نیت نیک داشته‌اند، سلطنت آسمان‌ها را از آن خود می‌کنند که با نماد تاج چوبین نشان داده شده است.
k4

در وسط کلیسا، چلچراغ عظیمی مرکب از همه انواع استخوان‌های بدن انسان ساخته شده است.
k5

زیر این چلچراغ، راه ورودی به سرداب کلیسا قرار دارد که اجساد بازمانده از پانزده شهروند ثروتمند در آن است
k6

بر گرد این سرداب شمعدان‌هایی به سبک باروک قرار دارند.
k7

در قسمتی از کلیسا نشان خانوادگی خاندان دوک شوارتزنبرگ قرار دارد.
k8

کلاغی که نوکش را در کاسه چشم سربازی ترک فرو کرده نماد پیروزی شواتزنبرگ بر ترک‌های عثمانی در نبرد «رعب» در سال ۱۵۹۹ است.
k9

بدین ترتیب در این مکان، جمعا چهل هزار دست استخوان کامل انسان بکار رفته است. کلیسایی که به لحاظ ویژگی‌های معماری یک بنای عادی به حساب می‌آید با این ایده عجیب ومنحصر به فرد، تبدیل به بنایی شاخص شده است که هر ساله گردشگران بسیاری از اقصی نقاط جهان به دیدن آن می‌آیند. شاید بتوان گفت سدلک و کوتنا هورا تنها شهرهای دنیاست که زندگی و رونق خود را مدیون مردگانند.

k14