آخرین مطالب
پربازدیدترین مطالب

۱۷ اسفند ۱۳۹۲

سپنتا پرهام

اجتماع


بزرگداشت گیتاریست فقید اسپانیایی، پاکو دلوسیا‎


بزرگداشت گیتاریست فقید اسپانیایی، پاکو دلوسیا، بعد از ظهر جمعه، ۱۶ اسفند ماه به همت کانون فرهنگی زمستان و فرید حامدی در تالارایوان شمس تهران برگزار شد. شمار بزرگی از فرهیختگان و استادان حوزه ی موسیقی و ادبیات، مانند دکتر سیمون آیوازیان، پدر گیتار ایران، حمید دیبازر آهنگساز و عضو هیأت علمی دانشگاه هنر، دیگر آهنگسازان، نوازندگان گیتار فلامنکو، میهمانان خارجی و علاقمندان این نوازنده ی شهیر در این اتفاق فرهنگی شرکت داشتند. در این همایش شماری از صاحب‌نظران سخنرانی، و گروهی از گیتاریست ها به اجرای موسیقی فلامنکو و نیز قطعاتی از موسیقی تلفیقی ایرانی با تِم فلامنکو پرداختند.
مراسم با سخنرانی پابلو گان، معاون سفیر اسپانیا در ایران آغاز شد. وی ضمن تقدیر از برگزارکنندگان همایشِ یادبود این گیتاریست شهیر، به ویژه سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران، به بیان تأثیرات بیش از ۵۰ سال فعالیت هنری دلوسیا در گسترش فرهنگ فلامنکو در جهان پرداخت و گفت: “شاید سال ها زمان لازم باشد تا کسی بتواند در نوازندگی فلامنکو به سطح پاکو دلوسیا دست یابد،” و ادامه داد:” بیش از هر چیز، پاکو میراثی را برای دنیای فلامنکو بر جای گذاشت، که دو وجه دارد: یکی،شناخته شدن به عنوان شخصیتی کلیدی در دنیای فلامنکو، و دیگری، پدیدآوردن تحولاتی در فلامنکو به همراه دیگر همکاران اش.” گان افزود پاکو دلوسیا فضای موسیقی فلامنکو را آنچنان تغییر داد که از محدوده‌ی کولی‌های اسپانیا به عرصه‌ی جهانی گسترش یافت. وی این نیاز را احساس می کرد که موسیقی سنتی اسپانیا باید با موسیقی روز دنیا ترکیب شود، و این در کنسرتی در سال ۱۹۸۰ به همراه دو گیتاریست شهیر در سانفرانسیسکو، الدیمیولا، و جان مک لافلین، کلید خورد و با اجراهای دیگر مانند آرانخوئز و همراهی پاکو با موسیقی جَز ادامه یافت. گان به دوران پیش از پاکو اشاره کرد که موسیقی فلامنکو همانند سبکی متعصبانه شمرده شده و به سرزمین اسپانیا محدود می‌گردید، و تأکید کرد که دلوسیا، به همراه دوستانش، کمک شایانی به ترکیب موسیقی فلامنکو با دیگر سبک ها و گسترش آن در سطح بین المللی نمود. در خاتمه وی اظهار خوشوقتی کرد که در کنار علاقمندان پاکو در تهران به بزرگداشت این نوازنده‌ی فقید می پردازد.

در بخش دیگری از این همایش، دکتر سیمون آیوازیان، چهره‌ی ماندگارهنری و پدر نوازندگی گیتار در ایران، ضمن معرفی کوتاهی از فعالیت های خود در ورود و گسترش موسیقی فلامنکو در ایران از ۵۰ سال پیش تاکنون، و نحوه‌ی آشنایی اش با موسیقی فلامنکو، از فقدان پاکو دلوسیا اظهار تأسف نمود و وی را اسطوره ‌ی قرن خواند. دکتر آیوازیان ضمن یادآوری نقش مهم پاکو در روزآمد کردن موسیقی سنتی فلامنکو و تلفیق آن با دیگر سبک های موسیقایی، وجود این نوازنده‌ی معروف را در آشناسازی جهان با موسیقی فلامنکو بسیار پراهمیت دانست. دکتر آیوازیان در پایان ضمن اظهار خوشحالی از افزایش شمار نوازندگان جوان فلامنکو در ایران، به آنان توصیه کرد که حتماً برای آشنایی با موسیقی فلامنکو به موطن آن، اسپانیا، سفر کنند زیرا فلامنکو یک فرهنگ است، و تنها از راه شنیدن صرف نمی توان آن را فراگرفت.
سخنران دیگر این مراسم، حمید دیبازر، آهنگساز و استاد دانشگاه بود که به بیان شخصیت هنری پاکو با بهره‌ از کلمات و گفته‌های خود این نوازنده‌ی شهیر اسپانیایی پرداخت. وی پاکو را یک “پدیده‌” خواند، و اضافه کرد که هم به عنوان یک آهنگساز و هم به عنوان استاد دانشگاه به بررسی نقش او خواهد پرداخت. دیبازر ادامه داد: “فکر نمی کنم دیگرانی که در یک فرهنگ حضور ندارند بتوانند ویژگی های آن فرهنگ را به خوبی به دیگران منتقل کنند، مگر آنکه نابغه باشند. امشب می خواهم درباره ی کسی حرف بزنم که بخوبی می دانست چگونه فرهنگ کشور خود را به ماورای مرزهای موطن خود گسترش دهد و به دشواری های این راه به خوبی آشنا بود. او تأکید کرد که پاکو در زندگی و حتی مرگ خود توانست انسان ها را در کنار هم قرار دهد. دیبازر در ادامه به توصیف شخصیت هنری پاکو از زبان خود این هنرمند فقید پرداخت و از قول او گفت: “رفتن روی صحنه پاداشی است که برای انجام کاری خسته کننده که هر روز انجام می دهی. … آنگاه تو و گیتارت یکی می شوید!” دیبازر به تصویری از دریا که در پشت سرش به نمایش درآمده بود به عنوان بهترین نماد از شخصیت پاکو اشاره کرد، و ضمن بیان آن که پاکو نسبت به دوران کودکی، والدین و کشور خود رضایت کامل داشت، به یادآوری دورانی از زندگی پاکو پرداخت که وی با کوششی مثال زدنی و به منظور فراگرفتن فلامنکو خود را برای ساعات طولانی در خانه حبس می کرد. این استاد دانشگاه به آشنایی وی با موسیقی دانان مدرن مانند استراوینسکی پرداخت، در حالی خود پاکو در زمره موسیقی دانان سنتی شمرده می شد. در ادامه‌ی توضیحات تخصصی درباره‌ی زندگی هنری پاکو ارایه، دیبازر افزود: “یکی از نقاط کلیدی موسیقی دلوسیا آن بود که رسیدن به سرعت های بسیار بالا را برای خودش ممکن می دانست اما با این همه سکوت ها همیشه برای او جذاب تر و لذت بخش تر بودند.” در پایان، این آهنگساز ایرانی سخنان خود را با تقدیم یکی از آثارش به نام “فوژان” به معنای فریاد ازتازه‌ترین آلبوم خود “بوم” به خاطره‌ی پاکو پایان برد، و اظهار امیدواری کرد که چهره های فرهیخته در زمان حیات خود بزرگ داشته شوند.
در خلال این سخنرانی ها، شماری از نوازندگان برجسته‌ی فلامنکو در ایران، مانند مهرداد پاکباز، احسان فرامرزی پور، گروه پژمان نور، گروه محمد مؤذن، فراز نصیری و امیرحسین حمیدی اجرا یا آثاری از خود را به خاطره‌ی هنرمند فقید پاکو دلوسیا تقدیم کردند.
در پایان مراسم، فرید حامدی (روهینا) اعلام کرد که به همت کانون فرهنگی زمستان و با مساعدت سازمان فرهنگی هنری شهرداری تالار ایوان شمس از این پس ماهی یک بار یکی از سالن‌های معتبر مجموعه را به یاد پاکو دلوسیا به منظور اجرا و پژوهش به طور رایگان در اختیار علاقمندان موسیقی فلامنکو قرار خواهد داد. این خبر با استقبال بسیار حاضران مواجه شد.
دلوسیا، نوازنده‌ی به نام فلامنکو که تأثیر شگرفی در شناساندن و روزآمد نمودن موسیقی فلامنکو در سراسر جهان از خود بر جای گذاشته، در ایران هم طرفداران بسیاری دارد. وی هفته‌ی گذشته در ۶۶ سالگی در خانه‌اش در سواحل مکزیک درگذشت، در حالی که با نوه‌‌اش بازی می کرد.