آخرین مطالب
پربازدیدترین مطالب

۱۶ آذر ۱۳۹۲

امید پاییز

اجتماع


مد و ارزشهایی که ساخته می شوند


یکی از نشانه هایی که در تصاویر ارائه شده در رسانه های جمعی مختلف (تلویزیون، روزنامه ها، اینترنت و …) برای جوامع مدرن و پیشرفته و یا جوامع در حال مدرنیزاسیون در نظر گرفته شده است، ورود این جوامع به دنیای مد است. نزدیکترین مثال برای این مدعا را می توان در تصاویر ارائه شده از” ایران در حال گشایش به سمت جهان مدرن” (چه در دوره مدرنیزاسیون قبل از انقلاب و چه در شکل جدیدتر و بعد از انقلاب) دید.
اما به راستی در پشت این دنیای “زیبا” و “زیبایی دوست” چیست؟

آیا حاضریم ورای کلیشه هایی چون “باید با زمان خود همراه بود” و یا “زیبایی و زیبادوستی از خصلت های انسانی است” (جملاتی که بدون بحث در مورد معنای معاصر بودن و یا مفهوم زیبایی، جملاتی تهی، بی معنا و حتی گمراه کننده هستند) به صنعت عظیم نهفته در پشت آن و فجایع انسانی‌یی که نه فقط در حوزه اقتصاد، که حتی در نوع درک و بینش انسان ها به بار می آورد فکر کنیم؟
بگذارید بی‌ تعارف صحبت کنیم؛ در مورد آنچه به بازنمایی در رسانه‌ها مربوط می شود، مد، تبلیغات و فرهنگ عمومیت داده شده به صورت کل، ما را به این نتیجه گیری می‌رساند که نمایش و خط دهی سودجویانۀ بدن زنان، و بهره برداری از پیشفرض های “زیبایی زنانه”، در هیچ زمانی‌ همچون زمان حال، در همه جا حضور نداشته اند و همه گیر نبوده اند. به علاوه اینکه امروزه این موضوع به نوعی “مقبولیت عمومی” نیز پیدا کرده است.
دستورات و رفتار‌هایی که گمان می رفت به گذشته‌ای دور تعلق دارند، امروزه بیشتر از هر زمانی‌، به کمک پشتیبانی استراتژیک قوی بازارِ سفسطه گر، در حال رشد و توسعه هستند. نباید بی‌ تفاوت از کنار موضوعاتی چون، ستایش لاغریِ افراطی، افراط در “سکسی کردن” و عادی سازی آن‌، و تجلیل از “جراحی زیبایی” توسط رسانه‌های مختلف در جوامع به اصطلاح
مدرن گذشت.
البته موارد دیگری نیز چون، بهره برداری از دختران به عنوان “تکه گوشتی برای عکاسی” را نیزمی بایست به لیست عواملی که از طریق آن، بدن تبدیل به کالایی برای سودجویی عده ای می‌شود اضافه کرد.
اگر کمی‌ دقت کنیم، می بینیم که تمام کد‌های پوششی، ژستها، تصاویر و رفتار‌های بر آمده از پورنوگرافی، به صورتی‌ نرم و نامحسوس، در حال اشغال فضای جامعه هستند. برای مثال، همان ژستهایی که در ابتدا در پورنوگرافی (به معنای کاملاً کالایی آن) استفاده می شد، امروزه در مجلات لباس (مخصوصن لباس زیر)، ویدیوکلیپها و… استفاده می شوند.
می توان تأثیر این نوع تصاویر که از طریق تبلیغات، سینما و مجلات در حال گسترش هستند را، در نوع نگاه و فکر و درک افراد جامه پیگیری کرد. در دنیای امروز، مانند ماهی‌‌ که نسبت به آبی‌ که در آن‌ شناور است نا آگاه است، ما مسخ تصاویر و نمایشهایشان شده ایم. تنفسشان می‌کنیم، در آن‌ شناوریم، به آن‌ عادت کرده ایم و برایش تربیت شده ایم. مانند مغزی که شستشو داده شده است. این شستشوی مغزی از سنین بسیار پایین آغاز می شود و شاید دیگر وقت آن رسیده باشد تا شروع به چاره اندیشی‌ کنیم.
مدلهای زیبایی در جامعه، مانکنها، خواننده‌ها و بازیگران هستند که توسط رسانه‌ها، به عنوان ایده‌آلهای زیبایی زنانه، عموماً توسط جوانانی‌ نحیف مجسم می شوند: دختران جوانی‌ که هنوز فرمهای باریک کودکانه‌ای را می نمایانند.

مدل های زیبایی
این تصاویر و نمایشها، مدل غیر واقعی‌ را از انسان ساخته اند که ارزشگذاری بدن را بیشتر و بیشتر به سمت “بدنی لاغر” می برد. امروزه و در عصر کامپیوتر، سازندگان این تصاویر، ابزار و نرم افزارهایی را برای دستکاری تولیدات خود در دسترس دارند که کار را برای آنها آسان و آسانتر می‌کند. مجله‌های زنانه و تبلیغات،پر از تصاویر زنان مجازی با پا‌های کشیده و کمری باریک شده اند. فقط برای اشاره به یکی‌ از صد‌ها نمونۀ این رسواییها، می‌توان از شرکت “H&M” نام برد. مسئولان تبلیغات این شرکت، عکس صورتهای واقعی‌ را بر روی تصاویر مجازی ساخته شد توسط نرم‌افزارهای کامپیوتری قرار دادند. این تلاش مذبوحانه به خوبی مقررات زیبایی شناختی‌ِ گزافِ تحمیل شده بر بدن را می نمایاند. این مقررات زیبایی آنقدر “دست بالا” گرفته شده اند که تبلیغ‌گران این شرکت نتوانستند برای تبلیغ محصولات خود، اشخاصی حقیقی بیابند که پاسخگوی این ضوابطِ “کمال” ( دربدن و صورت) باشند تا شرکت بتواند بیکینی‌های خود را ( که تصویر “زیباتر” و “کمال یافته تر” ی از انسان نمایش می دهند) بهتر بفروشد. شکمهای صاف، یک شکل و به شدت غیر طبیعی‌ِ مانکن‌ها در عکسهای تبلیغاتی گواهی بر این مدعاست.
سایت سوئدی «aftonbladet» افشاگر این واقعیت بود.

صنعت مد، تا به کجا می‌خواهد ما را برای فروش بیشتر، از طریق آرمانهای زیبایی غیرواقعی‌، به دنبال خود بکشاند؟ ما تا به کجا حاضر به ادامه دادن این تابعیت هستیم؟
این ترویج قدرتمند لاغری، زنان و دختران را به سمت تلاشی بی‌ وقفه برای داشتن “بدنی کامل” می کشاند. آمار دقیقی‌ در این موارد در ایران در دسترس نیست، ولی‌ برای مثال آنچه در آمار‌های مربوط به کانادا می بینیم این است که شصت در صد زنان، میل به لاغر شدن دارند که از این میا‌‌ن قریب به نیمیاز آنها از وزن مناسبی ( از لحاظ سلامتی) بر خوردارند.
بمباران تصویری هر روزه و برخورد با “ایده آلهای زیبایی” مجازی، باعث می شود تا انسان ها به مرور از بدن خود ناراضی‌ شوند و میل به لاغری (و یا ورزیده شدن برای مردها) پیدا کنند. سَمپتُم‌های این نوع نگاه به بدن را خیلی‌ زود و از همان دوران مدرسه می توان دید.
در مقابل این انطباق با “نُرم‌های زیبایی” و مد، آنچه نصیب انسان می شود، بیماریهای ناشی‌ از مصرف داروهای لاغر کننده، از دست دادن اعتماد به‌ نفس، تنش، بیماریهای تغذیه ( بی‌ اشتهایی یا پرخوری همراه با احساس شرم و …) و خطرات جراحی معده و لیپوساکشن و بلا‌هایی از این دست است.
در مورد آنچه نصیب دلالان زیبایی و مد می شود، و اینکه چرا اکثر حکومت های دنیا (خصوصاً در کشورهای پیشرفته و با وجود آگاهی از این مشکلات، نه تنها کمکی به حل آن نمی کنند که برعکس به طُرُق مختلف، این صنعت را حمایت و پشتیبانی می کنند می توان و باید در فرصتی مناسبتر به تفصیل سخن گفت.
اما گاهی‌ فقط از طریق درام و قصه‌های غمناک است که به نوعی از برخورد آگاهانه با واقعیت نزدیک می‌شویم. این سی‌ جوانی‌ که در تصویر زیر می‌بینید، بین سال‌های ۲۰۰۱ تا به امروز بر اثر اختلال در غذا خوردن، مصرف زیاد مواد مخدر و یا خودکشی جان خود را از دست داده اند.
این مرگها خصیصه‌های مشترکی دارند: همه این افراد در سنّ جوانی‌ و بر اثر نوعی از “خود تخریبی‌” فوت کرده اند. و دیگر اینکه، همه این افراد مانکن بوده اند.
بعضی از آنها معروفتر از آن‌ بوده اند که رسانه ها بتوانند ناپدید شدنشان را پنهان کنند، و در بعضی موارد دیگر، این خانواده هایشان بودند که علت مرگشان را رسانه‌ای کردند. اما چه تعداد از این نوع مرگهای تراژیک مانکن‌ها در خفا می‌گذرد؟

۱٫ Natasha Duncan، آمریکا، ۲۰۰۱، ۲۱ ساله، خود کشی.
۲٫ Elisa Bridges، آمریکا، ۲۰۰۲، ۲۸ ساله، زیاده روی در مصرف موادمخدر.
۳٫ Nafisa Joseph،هند، ۲۰۰۴، ۲۵ ساله، خودکشی.
۴٫ Brian Bianchini، آمریکا، ۲۰۰۴، ۲۵ ساله، خودکشی.
۵٫ Luisel Ramos، اروگوئه، ۲۰۰۶، بیست و دو ساله، مرگ بر اثر کم اشتهایی.
۶٫ Kuljeet Randhawa، هند، ۲۰۰۶، سی ساله، خودکشی.
۷٫ Ana Carolina Reston، برزیل، ۲۰۰۶، بیست و یک ساله ، مرگ بر اثر کم اشتهایی.
۸٫ Katy French، ایرلند ۲۰۰۷، بیست و چهار ساله ، زیاده روی در مصرف دارو.
۹٫ Eliana Ramos، اروگوئه،، ۲۰۰۷، هجده ساله، مرگ بر اثر کم اشتهایی.
۱۰٫ Randy Johnston ایالات متحده، ۲۰۰۷، بیست ساله، زیاده روی در مصرف دارو.
۱۱٫ Hayley Marie Kohle، کانادا، ۲۰۰۸، بیست و شش ساله، خودکشی.
۱۲٫ Ruslana Korshunova، قزاقستان ، ۲۰۰۸، بیست ساله، خودکشی.
۱۳٫ Erin Spanevello، کانادا، ۲۰۰۸، بیست و یک ساله، زیاده روی در مصرف دارو.
۱۴٫ Lucy Gordon، انگلیس، ۲۰۰۹، بیست و هشت ساله، خودکشی.
۱۵٫ Daul Kim، کرۀ جنوبی، ۲۰۰۹، بیست ساله، خودکشی.
۱۶٫ Woo Seung-yeon، کرۀ جنوبی، ۲۰۰۹، بیست و پنج ساله، خودکشی.
۱۷٫ Tiffany Simelane، سوئیس، ۲۰۰۹، بیست و یک ساله، خودکشی.
۱۸٫ Viveka Babajee، ایل موریس، ۲۰۱۰، سی و هفت ساله، خودکشی.
۱۹٫ Isabelle Caro، فرانسه، ۲۰۱۰، بیست و هشت ساله، مرگ بر اثر کم اشتهایی.
۲۰٫ Filip Kapisoda، مونته نگرو، ۲۰۱۰، بیست و دو ساله، خودکشی.
۲۱٫ Lina Marulanda، کلمبیا، ۲۰۱۰، بیست و نه ساله، خودکشی.
۲۲٫ Tom Nicon، فرانسه، ۲۰۱۰، بیست و دو ساله، خودکشی.
۲۳٫ Ambrose Olsen، ایالات متحده امریکا، ۲۰۱۰، بیست و چهار ساله، خودکشی.
۲۴٫ Cibele Dorsa، برزیل، ۲۰۱۱، سی و شش ساله، خودکشی.
۲۵٫ Gabby Joseph، انگلستان، ۲۰۱۱، شانزده ساله، خودکشی.
۲۶٫ Yu-ri Kim، کرۀ جنوبی، ۲۰۱۱، بیست و دو ساله، خودکشی.
۲۷٫ Miyu Uehara، ژاپن، ۲۰۱۱، بیست و چهار ساله، خودکشی.
۲۸٫ Jeniffer Viturino، برزیل، ۲۰۱۱، هفده ساله، خودکشی.
۲۹٫ Claudia Boerner، آلمان ، ۲۰۱۲، سی و دو ساله، خودکشی.
۳۰٫ Brittany Wallace، انگلستان، ۲۰۱۲، نوزده ساله، مرگ بر اثر کم اشتهایی

منابع:
http://rqasf.qc.ca/blogue/ceci-nest-pas-une-femme
http://rqasf.qc.ca/blogue/in-memoriam
http://rqasf.qc.ca/blogue/photos-hypersexualisees-mannequins-osent-pas-dire-non
http://rqasf.qc.ca/blogue/beaute-fatale-beaute-sponsorisee