آخرین مطالب
پربازدیدترین مطالب

۱۵ تیر ۱۳۹۲

ساقی لقایی

اجتماع


مرا ببوس، بی خداحافظی


UNTIT~18

عکس : حسن سربخشسیان، توچال تهران
روز جهانی بوسه است و بازار ِ لب داغ. بوسه به روایت دهخدا در لغت به معنی قُبله و ماچ است: عملی که حاصل می‌گردد از انطباق لب‌ها به روی صورت یا دست کسی از روی محبت یا احترام، و یا انطباق لب‌ها به روی یک چیز مقدس و محترمی مانند قرآن و جز آن؛ بوس معرب آن است. در فرهنگ دهخدا عبارتی با عنوان نیم بوسه هم داریم که امروز به آن بوس ِ کوچولو گفته می‌شود؛ بوسه‌ای کوتاه و شتاب زده.

بوسهٔ پدر و مادر، روبوسی، بوسهٔ خداحافظی، بوسهٔ عاشقانه و یا بوسهٔ فرانسوی انواع رایج بوسه است و این روز‌ها بوسه از نوع فرانسوی‌اش به راهی برای اعتراض مدنی نیز تبدیل شده است.
بوسیدن عاشقانه در عرف امروز ایران یک تابو است، هرچند سراسر ادبیات فارسی پر از بوسه و شرحهای آتشین آن است.

سیمین بهبهانی می‌گوید:

یک بوسه بس است از لب ِ سوزان ِ تو ما را

تا آب کند این دل ِ یخ بستهٔ ما را

من سردم و سردم تو شرر باش و بسوزان

من دردم و دردم تو دوا باش خدا را

فروغ فرخزاد که شعر‌هایش به بی‌پروایی زنانه مشهور است می‌گوید:

سایه‌ای روی سایه‌ای خم شد

در نهانگاه ِ رازپرور شب

نفسی روی گونه‌ای لغزید

بوسه‌ای شعله زد میان ِ دو لب

ادبیات کهن ما نیز پر از بوسه است هرچند در مواردی به تعابیر عرفانی و آسمانی نسبت داده شود.

شبی دل را به تاریکی ز زلفت باز می‌جستم

رخت می‌دیدم و جامی هلالی باز می‌خوردم

کشیدم در برت ناگاه و شد در تاب گیسویت

نهادم بر لبت لب را و جان و دل فدا کردم

«حافظ»

بوسه‌ای زان دهن ِ تنگ بده یا بفروش

کاین متاعی ست که بخشند و بها نیز کنند

«سعدی»

اما بوسه در میان جوانان امروز ایران چه آدابی دارد؟

حسین می‌گوید: «با اینکه همیشه به این موضوع اعتقاد داشتم که ابراز عشق به بیشتر شدنش خیلی کمک می‌کند اما همیشه از بوسیدن همسرم در مقابل بزرگترهای فامیل خجالت کشیده‌ام. یعنی در واقع اصلا این کار را نکرده‌ام. شاید دلیل اصلی‌اش هم جو سنتی حاکم بر فامیل باشد. اما در میان دوستان نزدیکمان ابایی از ابراز علاقه و بوسیدن نداشته‌ام. در فرهنگ سنتی ما انگار بوسیدن همسر در مقابل بزرگتر‌ها نوعی هنجار شکنی و بی‌ادبی محسوب می‌شود.»

مینا چند سالی است که خارج از ایران زندگی می‌کند. او حسش را این گونه توضیح می‌دهد:« با اینکه بوسیدن برای من زیبا‌ترین نماد فیزیکی عشق ورزی است و با وجود آنکه بر خلاف محیطی که در آن بزرگ شدم کسی را که دوست دارم، می‌بوسم اما‌ گاه و در جمع‌های ایرانی سعی می‌کنم از آن ابا کنم. این حال وقتی تشدید می‌شود که عده‌ای زوم کرده باشند روی من و نامزدم.»

او ادامه می‌دهد: «در جمع‌های امریکایی این ترس را ندارم و راحت‌تر می‌بوسم. همچنین در بوسیدن هم‌جنس‌های خودم که امری عادی است خیلی رسمی هستم و با وجود اینکه به شدت فردی احساسی‌ام اما از لمس افراد دوری می‌کنم. تنها بچه‌ها هستند که حاضرم بی‌دریغ ببوسمشان.»

هستی که زنی هم‌جنسگرا است می‌گوید از بوسیدن عشقش در مقابل هیچ کس خجالت نمی‌کشد و در واقع این ساده‌ترین حق طبیعی اوست، اما این جامعه است که او را محدود می‌کند. او با لحن طنزآمیز و تلخی می‌گوید: «فکر کن من و دوست دخترم در انظار عمومی همدیگر را ببوسیم! مسلما امنیت جانی نخواهیم داشت!»

امین هم با اشاره به عکس‌هایی که از آغوش و بوسه‌های عاشقانه‌اش در اینترنت منتشر کرده می‌گوید: «من بزرگتر‌ها را درک نمی‌کنم. حتی نسل قبل از ما هم رفتارشان عجیب است. بوسیدن چه عیبی دارد که باید پنهان باشد؟ این یک نیاز انسانی ست و بیانگر عشق و محبت است و خیلی هم قشنگ است، پس چرا باید پنهان باشد؟»

او تاکید می‌کند: «اگر نظر مرا بخواهید می‌گویم زنده باد آزادی! زنده باد شفافیت!»

با همه شیرینی‌های بوسه، بوسه‌های تلخ هم وجود دارد، تلخ‌ترین نوع بوسه، بوسهٔ خداحافظی است که مشهورترینش در تصنیف جاودان «مرا ببوس» آمده است.

مرا ببوس / مرا ببوس / برای آخرین بار / تو را خدا نگهدار / که می‌روم به سوی سرنوشت / بهار ما گذشته / گذشته‌ها گذشته / منم به جست‌و‌جوی سرنوشت / در میان توفان / هم پیمان با قایق ران‌ها / گذشته از جان / باید بگذشت از توفان‌ها / به نیمه شب‌ها / دارم با یارم پیمان‌ها / که برفروزم آتش‌ها / در کوهستان‌ها / شب سیه / سفر کنم / ز تیره ره / گذر کنم / نگر تو‌ای گل من / سرشک غم به دامن / برای من می‌افکن / دختر زیبا / امشب بر تو مهمانم / در پیش تو می‌مانم / تا لب بگذاری بر لب من / دختر زیبا / از برق نگاه تو / اشک بی‌گناه تو / روشن سازد یک امشب من

روز جهانی بوسه است و این گزارش قرار نیست تلخ تمام بشود. از شبنم نظرش را دربارهٔ بوسه می‌پرسم. این‌که آیا بوسهٔ خداحافظی همیشگی با عشقش را تجربه کرده است؟ می‌گوید: «در مواجهه با چنین وضعیتی ترجیح می‌دهم بگویم مرا ببوس بی‌خداحافظی.»