آخرین مطالب
پربازدیدترین مطالب

۲۲ خرداد ۱۳۹۲

مانا پهلوان

اجتماع


از قره العین تا نسرین ستوده


نسرین ستوده

بروشور‌ها را که به سمتشان مى برد، فکر مى کردند دست فروشى است که به فکر کاسبى شب عید است، یکى دو نفر اصلا محلش ندادند، خانمى دستش را پس زد و مردى میانسال گفت: نمى خواهم، برو کنار. اما او بیدى نبود که از این باد‌ها بلرزد. مى ایستاد، دستش را جلو‌تر مى برد و مى گفت: مجانى است، بروشور است، بروشور حقوقى. دیگر این را یاد گرفته بود که نباید بگوید بروشور حقوق زنان است. چون فقط کافى بود این را بگوید تا یا همه را از دستش بگیرند و بیندازندش بیرون یا سیل کلمات تمسخر آمیز به سویش روانه شود. یاد گرفته بود تا فقط سعى کند بروشور را به دستشان برساند، همین که شروع به خواندن مى کردند، تمام بود.
این همه کارى بود که براى روز جهانى زن، هشتم مارس از دستش برمى آمد. سال هاى قبل دیگر فعالان جنبش زنان تلاش کرده بودند که مراسمى برگزار کنند و هر سال به دلیلى نشده بود، مجوز که نداشتند و بدون مجوز گرفتن سالن کار ساده اى نبود، اما همیشه خانه اى پیدا مى شد که براى نشستن همه‌شان جا داشته باشد. اما او همچنان فکر مى کرد که پخش کردن بروشور بهترین راه است، فقط کافى بود بروشورى به خانه اى راه پیدا کند، حتى اگر یک نفر هم دو خط از آن را مى خواند کافى بود.
سال هاست که فعالان حقوق زنان تلاش مى کنند تا بیش از هر کارى، دانش زنان ایرانى را نسبت به حقوق قانونی و انسانی شان افزایش دهند، آن‌ها معتقدند تا زمانى که زنان به حقوق شان باور نداشته باشند نمى توان براى برابرى حقوق زن و مرد تلاش کرد. بسیارى از فعالان حقوق زنان بر این باورند که هر چند بسیارى از نابرابرى های حقوقى و اجتماعى حاصل تفکر مردسالارانه حاکم بر جامعه ایران است اما نفوذ این تفکر در ذهن و جان زنان ایرانى سبب شده که مبارزه با آن آسان نباشد. مثلا تا زمانى که دختران ایرانی باور نکنند که ضامن زندگى زناشویى آن‌ها شروط ضمن عقد است نه مهریه هاى سنگین، نمى توان راهى براى خوشبختى زوج هاى جوان توصیه کرد.
اما هشت مارس و روز جهانى زن حکایت دیگرى است. در حالى که در اکثر کشورهاى جهان از جمله همسایه هاى ایران – از ترکیه گرفته تا پاکستان و افغانستان- زنان اجازه دارند در این روز خواسته هاى خود را در خیابان‌ها فریاد کنند، اما زنان ایرانى لااقل در سال هاى اخیر نتوانسته‌اند براى برگزارى راهپیمایى در این روز مجوز بگیرند. این در حالى است که هر سال وضعیت اجتماعى و سیاسى آن‌ها دشوار‌تر شده و محدودیت هاى بیشترى به آن‌ها تحمیل مى شود. از محدودیت انتخاب رشته دختران در بیش از ٣۶ رشته دانشگاهى و محدودیتشان در انتخاب شهر محل تحصیل گرفته تا ممنوع شدن آموزش هاى پیش گیرى از باردارى در دانشگاه‌ها. به این‌ها اضافه کنید قوانین جدیدى را که قصد دارند براى زنان تصویب کنند. مشاغل نیمه وقت و افزایش مدت مرخصى زایمان و تعطیلى پنج شنبه‌ها براى زنانى که مادرند، همه و همه سبب مى شود که کارفرما‌ها در مقایسه میان نیروى کار زن و مرد، از استخدام مردان استقبال کنند، نیروهاى کارى که لازم نیست براى پختن شام زود‌تر به خانه بروند، باردار نمى شوند و مشخص است که مرخصى نه ماهه هم نمى خواهند، بازنشستگى پیش از موعد هم که اصلا حرفش را نزنید!
در حالى که در بیشتر کشورهاى جهان، دولت‌ها روز زن را به زنان کشورشان تبریک مى گویند، در ایران، بالا‌ترین مقام منتخب مردم، رییس جمهور احمدى‌نژاد ترجیح داد که این روز را به تسلیت گویى مادر هوگو چاوز بگذراند و سایر مقامات کشور هم لابد سرشان آنقدر شلوغ هست که به مسایل جزیى چون روز زن- روز جمعیتى معادل نیم جمعیت کشور- نپردازند.
زنان ایرانى اما به این رفتار‌ها عادت دارند، آن‌ها سال هاست که راه خود را مى روند، مبارزه مى کنند، زندان مى روند، تبعید مى شوند و باز حرف خود را مى زنند. آن‌ها عادت کرده اند که در میان همه دشوارى‌ها راه خود را ادامه دهند، از قره العین، تا نسرین ستوده، همه مى دانند که بهترین راه مبارزه چیست: ادامه مقاومت.
روز زن برهمه زنان ایرانى مبارک