آخرین مطالب
پربازدیدترین مطالب

۲۲ خرداد ۱۳۹۲

مریم عبدلی

اجتماع


آیا ترانه «پریود» تابوهای جنسی را شکسته است؟


ترانه پریود

هنوز هم خریدن نوار بهداشتی برای زنان خانواده، برای خیلی از زن‌ها و حتی مرد‌ها کار دشواری است. شرمی که در عنوان کردن نیاز به چنین کالایی نهفته است، حتی در خریدن کاندوم هم دیده نمی‌شود. در گذشته و شاید هنوز هم فروشندگان نوار بهداشتی را – که با شرم زیاد پول آن پرداخت شده- در کیسه‌های سیاه و جدیدا در کیسه‌های رنگی تازه به بازار آمده، پنهان می‌کنند و به دست مشتری می‌دهند.

شاید سر منشا همه این رفتارهای پیچیده، این باشد که در فرهنگ اسلامی و ایضا ایرانی، زن در دوران قاعدگی ماهانه‌اش نجس دانسته می‌شود و اجازه ندارد با همسرش نزدیکی کند و یا حتی عبادت کند. زن مسلمان در این دوره از ماه، حتی اجازه ندارد به مسجد و اماکن مذهبی وارد شود.

این‌ها که بحث‌های تاریخی و مذهبی است اما، ترانه جدید شاهین نجفی و محسن نامجو، آتش زیر خاکس‌تر را شعله ور کرد. آن دو در آهنگی مشترک به کرات واژه «پریود» را به کار بردند و از ناکامی مرد در بهره جویی جنسی سخن گفتند.

زنان بسیاری اعتراض کردند و مردان بسیاری آن را یک حرکت انقلابی خواندند و گفتند که این ترانه تابو شکنی کرده و دیگر زنان از بند این برچسب رهانیده شدند و پریود به عرصه عمومی آمد.

واکنش‌ها به این ترانه متفاوت بود و حتما خواهد بود. گوش کردن به این ترانه در ایران مستلزم دانلود آن با سرعت پایین هست و خب حوصله می‌خواهد و وقت و گیگ به اندازه کافی و لازم.

در فضای مجازی هم عکس العمل‌های متفاوتی وجود داشت. محمد ۳۵ ساله می‌گوید: «من با وجود واژه ایی نظیر پریود در ترانه مشکلی ندارم ولی آیا واقعا لازم است برای گفتن یک بیاینه سیاسی ضعیف در قالب ترانه از واژه‌های تابو استفاده کنیم؟ این ترانه از نظر من تکلیف روشنی ندارد.»

مریم ۲۵ ساله معتقد است: «اصلا کی گفته استفاده از یک واژه تابو شکنی می‌کند؟ سالهاست در خیابان‌ها و کوچه‌ها واژه‌های جنسی در شکل متلک گفته شده اما هنوز تابو است. من از اینکه وضعیت جسمی طبیعی من به عنوان یک زن وسیله مطرح شدن یک ترانه شده خوشحال نیستم.»

سحر ۴۰ ساله می‌گوید: «من که اشکالی نمی‌بینم در واقع نه ضرر داره نه سود. این حق یه هنرمند ویک انسانه که از هر واژه‌ای می‌خواهد برای هر منظوری استفاده کند و البته کاربردش رو هم مخاطب بتواند درک کند. من فقط کاربردش را نفهمیدم و این شاید به درک ناقص من مبوط باشد و شاید هم به استفاده نابجای آقایون نامجو و نجفی.»

شهرام ۳۵ ساله که خودش را یک شنونده جدی موسیقی می‌داند می‌گوید: «این ترانه هیچ خلاقیت موسیقیایی ندارد و فقط و فقط یک دق دل خالی کردن به ساده‌ترین شکل است. شاهین نجفی در کارهای اخیرش سعی می‌کند با حمله به تابو‌ها خودش را مطرح کند و به نظر من این فرصت طلبی است. حتی آوردن نامجو برای خواندن دو سه خط هم درجهت همین جلب نظرهاست.»

علیرضا معتقد است بسیاری از کسانی که از ایران رفته‌اند به راستی از یادشان رفته که این جامعه مذهبی و سنتی است و اصلا انگار تاریخ نخوانده‌اند و هیچ چیز نمی‌دانند. او می‌گوید: «نمی‌توان بدون نگاه به بستر اصلی جامعه به سراغ تابو شکنی رفت. تابو شکنی اگر به موقع و با ابزارهای درست صورت نگیرد نتیجه عکس می‌دهد.»

فرخنده که زنی هنرمند است، از شنیدن این ترانه یکه خورده و می‌گوید: «اول باید دید این اثر یک اثر موسیقایی حساب می‌شود یا نه؟ به نظر خیلی‌ها این ترانه تکرار یه سبک است و طبیعتا خلاقیتی ندارد و اما در مورد ترانه من نفهمیدم واقعا چه لزومی داشت از کلمه پریود استفاده شود… به خصوص که پریود را نوعی عارضه می‌بیند. یک هنرمند حتی اگر به قصد تابو شکنی باید توجه داشته باشد که متن جامعه چگونه تلقی از روش او دارد. به نظر من این دو فقط می‌خواستند حکومت را تحقیر کنند و از این واژه استفاده کردند.»

فریده ۲۵ ساله می‌گوید که طرفدار پر و پاقرص این دو خواننده است و این ترانه را دوست دارد و این را استفاده از آزادی بیان می‌داند. او واکنش تند دیگران را درک نمی‌کند و می‌گوید که اصلا پریود تابو نیست حداقل در جمع او و دوستانش.

منوچهر ۶۰ ساله است و اصلا موسیقی این کارهای جدید را موسیقی نمی‌داند و می‌گوید: «این بازی‌ها از مد هم عمر کوتاه تری دارند و فراموش می‌شوند.» او از اینکه این ترانه را شنیده متاسف است ومی گوید: «کاش در کشورهای آزاد زیستن کمی سلیقه و دانش به این خواننده‌ها می‌افزود.»

رویا حسابدار است می‌گوید: «این ترانه دانلود کردم و گوش کردم به نظرم از جایی باید یاد گرفتن را آغاز کنیم و یاد بگیریم هرکس هرچیزی را می‌خواهد بگوید.»

علیرضا معتقد است این آهنگ خیلی خشمگین است و شاید اگر این خشم بدون استفاده از یک واژه که جنبه جنسی دارد بیان می‌شد بهتر بود.

بحث همچنان برسر ترانه پریود ادامه دارد. اما صحبت‌های محمد، دانشجوی جامعه‌شناسی پایان بخش گزارش ماست که می‌گوید: «جالب است که این بار هیچ مرجع تقلیدی حکم ارتداد شاهین نجفی یا محسن نامجو را صادر نکرد، چون نه به امامی توهین شده بود و نه متن کتاب مقدسی وارد ترانه شده بود. تنها کمی به زنان توهین شده بود، کمی حریم خصوصی آن‌ها دریده شده بود و کمی تابوهای جامعه شکسته شده بود، که خوب، شاید هیچ کدام مهم نیستند.»